Zayıflama ve diyabet tedavisinde kullanılan GLP-1 etkili ilaçların olası yan etkileri arasında yer alan göz sağlığı riskleri yeniden gündeme geldi. ABD Gıda ve İlaç Dairesinin (FDA) son uyarısıyla dikkat çekilen non-arteritik anterior iskemik optik nöropati (NAION), görme sinirinin kan dolaşımının bozulması sonucu gelişebilen ve kalıcı görme kaybına neden olabilen bir hastalık olarak öne çıkıyor.
Medicana Çamlıca Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Dilek Zorlu, genellikle tek gözde aniden ortaya çıkan ve ağrının eşlik etmediği görme kaybının NAION'un başlıca belirtileri arasında olduğunu belirterek erken teşhisin önemine dikkat çekti.
Görme sinirindeki kan akışı bozuluyor
NAION'un görme sinirinin ön bölümünü etkilediğini belirten Op. Dr. Dilek Zorlu, hastalığın oluşum sürecini anlattı.
Zorlu, “Görme siniri, gözde oluşan görüntüye ait bilgileri beyne ileten temel yapıdır. Bu sinirin göz küresine girdiği bölgede kan dolaşımının azalması, sinir dokusunun yeterli oksijen alamamasına ve hasar görmesine neden olabilir. Non-arteritik anterior iskemik optik nöropati olarak adlandırılan NAION'da da bu bölgede gelişen dolaşım bozukluğu görme fonksiyonunu etkiler. Hastalık genellikle 50 yaş üzerindeki bireylerde görülür ve çoğunlukla tek gözde ortaya çıkar. En önemli özelliklerinden biri ise görme kaybının genellikle ağrısız gelişmesidir” dedi.
Sabah uyandığınızda ortaya çıkabiliyor
Hastalığın bazı kişilerde sabah uyanıldığında fark edildiğini belirten Zorlu, NAION belirtilerinin yalnızca görme keskinliğinin azalmasıyla sınırlı olmadığını ifade etti.
Görme alanının belirli bölümlerinde karanlık veya gölgeli alanlar oluşabileceğini aktaran Zorlu, bazı hastaların görüşlerinin üst ya da alt kısmında perde inmiş gibi bir his tarif ettiğini söyledi.
Belirtilerin kişiden kişiye farklılık gösterebildiğini kaydeden Zorlu, tek gözde bulanık görme, ani görme azalması, görme alanında eksiklik ve renkleri algılamada değişikliklerin de görülebildiğini belirtti. Bazı hastalarda görme alanının belirli bir bölümü etkilenirken bazılarında merkezi görmenin de azalabildiğini aktardı.
Diyabet ve uyku apnesi riski artırabiliyor
NAION gelişiminde damar sağlığını etkileyen hastalıkların ve anatomik özelliklerin rol oynayabildiğine dikkat çeken Zorlu, diyabet, hipertansiyon ve yüksek kolesterolün önemli risk faktörleri arasında bulunduğunu söyledi.
Uyku apnesi, sigara kullanımı, kansızlık ve böbrek hastalıklarının da hastalıkla ilişkili olabileceğini belirten Zorlu, özellikle damar dolaşımını etkileyen sağlık sorunlarının değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Bazı kişilerde görme sinirinin göz içerisindeki yerleşiminin doğuştan daha sıkışık olabildiğini ifade eden Zorlu, bu durumun da NAION'a yatkınlık oluşturabileceğini kaydetti. Hastalığın tek bir nedene bağlanamayacağını belirten Zorlu, kişinin genel sağlık durumunun ve eşlik eden risk faktörlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi.
NAION kalıcı görme kaybına neden olabilir
NAION tanısının hastanın şikayetleri ve ayrıntılı göz muayenesiyle değerlendirildiğini belirten Zorlu, göz dibi muayenesinin yanı sıra görme alanı testi ve optik koherens tomografi (OCT) gibi görüntüleme yöntemlerinin kullanıldığını aktardı.
Benzer belirtilere yol açabilecek diğer göz ve nörolojik hastalıkların dışlanması için gerekli durumlarda ek incelemeler de yapılabildiğini ifade etti.
Hastalığın tedavisinde görme kaybını kesin olarak geri döndürdüğü kanıtlanmış standart bir yöntemin bulunmadığını vurgulayan Zorlu, görme sinirinde oluşan hasarın kalıcı olabileceğini, bazı hastalarda ise zamanla kısmi iyileşme görülebildiğini belirtti.
Takip sürecinde risk faktörlerinin kontrol altına alınmasının önemine değinen Zorlu; diyabet ve hipertansiyonun düzenli takibi, kolesterol kontrolü, sigaranın bırakılması ve uyku apnesi gibi sorunların değerlendirilmesinin genel damar sağlığı açısından önemli olduğunu söyledi.
Ani görme kaybında beklemeyin
Tek gözde aniden gelişen görme azalması, bulanıklık veya görme alanında karanlık bir bölge oluşmasının mutlaka ciddiye alınması gerektiğini belirten Zorlu, bu belirtilerin yalnızca NAION kaynaklı olmayabileceğini ifade etti.
Farklı ve acil müdahale gerektiren hastalıkların da benzer belirtiler gösterebileceğine dikkat çeken Zorlu, özellikle ağrının olmamasının kişileri yanıltabileceğini söyledi.
Zorlu, ani görme kaybı yaşayan kişilerin zaman kaybetmeden göz hastalıkları uzmanına başvurması gerektiğini hatırlattı.
