Ani sıcaklık düşüşleri, özellikle çiçeklenme aşamasındaki bitkilerde ciddi verim kayıplarına yol açabiliyor. Bu nedenle uzmanlar, çiftçilerin zirai don riskine karşı etkin önlemler almasını tavsiye ediyor.
2025’in Mart ve Nisan aylarında yaşanan zirai don felaketi, son 30 yılın en ağır tarımsal bilançosunu ortaya koymuştu. Fındıkta %60, çayda %30–35 ve bazı üzüm bağlarında %80’e varan kayıplar görülmüştü. Don sonrası kayısı fiyatları ton başına 5.000 dolardan 11.000 doların üzerine çıkarak piyasalarda ciddi dalgalanmalara sebep olmuştu.
Uzmanlar, iklim değişikliğinin etkisiyle mevsimsel sıcaklık dalgalanmalarının artmasının, don riskini hem sıklık hem de şiddet açısından yükselttiğine dikkat çekiyor. 0°C’nin altındaki sıcaklıklar bitkiler için risk oluştururken, -2°C ve altındaki sıcaklıklar çoğu bahçe bitkisi için tehlikeli kabul ediliyor. Bahçelerde rüzgâr koruma duvarları inşa edilmesi gibi yöntemler, bitkilerin soğuk hava akımlarına karşı dayanıklılığını artırıyor.
Aktif mücadele yöntemleri arasında sulama, sisleme ve sıcak hava akımı uygulamaları öne çıkıyor. Özellikle mikro-sprinkler sistemleri, bitkilerin etrafında koruyucu bir mikro iklim oluşturarak don riskini önemli ölçüde azaltıyor. Suyun atomize edilmesi, buharlaşma ve ısı transferi süreçlerini optimize ederek sıcaklık değişimlerinin etkisini minimize ediyor.
Tarımsal sulama alanında dünya liderlerinden NETAFIM, PulsarTM, SuperNetTM ve GyroNetTM gibi mikro-sprinkler çözümleriyle üreticilere yüksek verimlilik sağlıyor. Bu sistemler, basınç ayarlı yapıları sayesinde engebeli arazilerde suyun dengeli dağılımını garanti ediyor ve meyve ağaçlarının don kaynaklı stresini minimuma indiriyor. Ayrıca, suyun belirli bir sıcaklıkta tutulması, bitkilerin gelişim süreçlerini destekliyor ve su tasarrufu sağlıyor.
NETAFIM Türkiye’nin çiftçilere teknolojik katkısı
Adana Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi’nde 2010’dan bu yana faaliyet gösteren NETAFIM Türkiye, tarımsal sulama, dijital tarım ve donla mücadele alanındaki yenilikçi çözümlerini üreticilerle buluşturuyor. Şirketin hassas sulama sistemleri, geleneksel yöntemlere kıyasla %70’e varan su tasarrufu sağlarken işçilik, enerji ve girdi maliyetlerini de düşürüyor. NETAFIM, veri odaklı tarım uygulamaları ve donla mücadele teknolojileriyle üreticilere iklim krizi ve kuraklık riskine karşı sürdürülebilir bir avantaj sunuyor.
