Kaçmaz, erken yaşta tek bir branşa yoğunlaşmak yerine çocukların çok yönlü hareket becerilerinin geliştirilmesinin daha sağlıklı bir yaklaşım olduğunu vurguladı.
“Spor, çocukların fiziksel gelişimi kadar özgüven, disiplin ve sosyal becerileri için de güçlü bir araç. Ancak doğru yaşta, doğru branşla başlamak; sakatlanma riskini azaltmak ve sporu sürdürülebilir kılmak açısından belirleyici” diyen Kaçmaz, temel motor becerilerin gelişiminin gelecekte yapılacak tüm sporlar için avantaj sağladığını ifade etti.
3-5 yaşta amaç hareketi sevdirmek
Doç. Dr. Eralp Kaçmaz, 3-5 yaş döneminde çocukların sporla değil, hareketle tanışması gerektiğini belirtti.
Bu yaş grubunda oyun temelli aktiviteler, basit jimnastik çalışmaları, suyla tanışma ve serbest hareket içeren programların öne çıktığını kaydeden Kaçmaz, kurallı ve rekabetçi antrenmanların ise henüz erken olduğunu söyledi.
6-9 yaşta temel beceriler gelişiyor
Çocukların koordinasyon, denge ve ritim becerilerinin hızla geliştiği 6-9 yaş döneminde yüzme, jimnastik, dans ve temel atletizm gibi branşların önemli katkı sağladığını belirten Kaçmaz, takım sporlarına başlanabileceğini ancak bu süreçte önceliğin eğlenmek ve öğrenmek olması gerektiğini ifade etti.
“Takım sporlarına giriş yapılabilir; ancak odak hâlâ öğrenme ve eğlenme olmalıdır, performans baskısı değil” dedi.
Branşlaşma için en uygun dönem 10-12 yaş
Kaçmaz, çocukların farklı spor dallarını deneyerek ilgi ve yeteneklerini keşfetmeleri açısından 10-12 yaş döneminin önemli olduğunu söyledi.
Bu yaşlarda futbol, basketbol, voleybol ve tenis gibi sporların daha düzenli şekilde yapılabileceğini belirten Kaçmaz, teknik öğrenme kapasitesinin arttığını ancak tek branşa aşırı yüklenmenin doğru olmadığını dile getirdi.
“Çocuklar bu yaşta farklı sporları deneyerek hangisine daha yatkın olduklarını keşfeder” ifadelerini kullandı.
Ergenlik döneminde yüklenme planına dikkat
13 yaş ve sonrasında kas gücü ile dayanıklılığın belirgin şekilde arttığını kaydeden Kaçmaz, bu dönemde çocukların bir veya iki spor branşına odaklanabileceğini söyledi.
Performans hedeflerinin konuşulabileceğini ancak büyüme süreci devam ettiği için antrenman yükünün dikkatli planlanması gerektiğini vurgulayan Kaçmaz, sakatlık riskine karşı kontrollü ilerlenmesinin önemine işaret etti.
Ailelere önemli uyarılar
Çocukların spora yönlendirilmesinde ailelerin yaklaşımının belirleyici olduğunu ifade eden Kaçmaz, spor seçiminde çocuğun isteğinin göz önünde bulundurulması gerektiğini söyledi.
“Ebeveyn yönlendirmesi önemli; fakat sürdürülebilir olan, çocuğun keyif aldığı spordur. Zorla yapılan spor, kısa sürede bırakılır” diyen Kaçmaz, çocuklarla iletişimi güçlü ve pediatrik yaş grubuna hakim antrenörlerin tercih edilmesini önerdi.
Güvenli spor alanları, uygun ekipman kullanımı ve yaşa uygun antrenman programlarının sakatlık riskini azalttığını belirten Kaçmaz, özellikle erken yaşlarda aynı hareketlerin yoğun tekrarına dayanan çalışmaların aşırı kullanım yaralanmalarına yol açabileceğini söyledi.
Haftalık programlarda dinlenme günlerinin mutlaka yer alması gerektiğini vurgulayan Kaçmaz, aktiviteyle artan ve uzun süre devam eden ağrıların da dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
“Amaç şampiyon yetiştirmek değil”
Farklı spor dallarının denenmesinin denge, koordinasyon ve kas gelişimini desteklediğini belirten Kaçmaz, erken yaşta tek branşa yönelmek yerine çok yönlü gelişimin uzun vadede daha sağlıklı sonuçlar verdiğini söyledi.
“Unutmayın, amaç erken yaşta şampiyon yetiştirmek değil; sporla sağlıklı bir ilişki kuran, aktif bireyler yetiştirmektir. Doğru yaşta doğru sporla tanışan çocuklar, hem daha az sakatlanır hem de sporu hayatlarının doğal bir parçası haline getirir” açıklamasında bulundu.
