Günümüzde modern yaşamın getirdiği yeni alışkanlıklar, çocukların ağız ve diş sağlığını doğrudan ve olumsuz bir şekilde etkiliyor. Çocukların dijitalleşen yaşam tarzıyla birlikte çürüklerden çene gelişim bozukluklarına kadar pek çok yeni risk faktörü ortaya çıkıyor. Konuya ilişkin önemli uyarılarda bulunan Çocuk Diş Hekimi Dt. Nurgül Demir; ekran maruziyeti, uyku düzensizlikleri ve yanlış beslenmenin hem diş sağlığı hem de çene yapısı üzerinde yarattığı tahribata dikkat çekerek ebeveynlerin rolünün her zamankinden daha kritik olduğunu belirtiyor.
"Diş fırçalama sadece çürük önleme değil, temel bir sağlık alışkanlığıdır"
Ağız ve diş sağlığında en hayati dönemin erken yaşta edinilen rutinler olduğunu ifade eden Dt. Nurgül Demir, diş fırçalamanın sadece çürük engelleyici bir eylem olarak görülmemesi gerektiğinin altını çiziyor. Demir, şu sözlerle konunun önemini vurguluyor:
“Diş fırçalama, ağız içi sağlığın korunmasının yanı sıra enfeksiyonların önlenmesinde de önemli bir rol oynar. Bu nedenle çocukluk döneminde mutlaka kazandırılması gereken temel bir sağlık alışkanlığıdır.”
Süt dişlerinin çoğunlukla 6 ila 12. aylar arasında çıkmaya başladığını hatırlatan uzman, ağız bakım mesaisinin tam da bu süreçte başlaması gerektiğini söylüyor. Düzenli temizlenmeyen süt dişlerinde enfeksiyon ve çürük riskinin çok hızlı tırmandığını belirten Demir, anne ve babaların gözetiminin uzun yıllar devam etmesi gerektiğini ifade ediyor.
Ekran karşısında yemek çürüğe davetiye çıkarıyor
Çocuklar arasında hızla yayılan ekran karşısında yemek yeme alışkanlığı, dişler için gizli bir tehlike barındırıyor. Ekrandaki görüntüye odaklanan çocukların dikkat dağınıklığı yaşadığını ve bu yüzden lokmaları ağızlarında çok daha uzun süre tuttuklarını belirten Dt. Nurgül Demir, ebeveynleri uyarıyor:
“Bu durum diş yüzeylerinde yaygın çürük oluşumuna zemin hazırlayabiliyor. Özellikle küçük yaş gruplarında bu alışkanlığın sınırlandırılması gerekiyor.”
Dijital oyunlar gece diş gıcırdatmasına yol açıyor
Uzun saatler boyunca ekrana bakmanın çocukların uyku kalitesini de bozduğunu ifade eden Demir, dijital oyunların çocuk ruhunda yarattığı yoğun uyarılma halinin gece uykusunda diş sıkma ve gıcırdatma problemlerini tetiklediğini aktarıyor.
Dt. Nurgül Demir, ebeveynlerin çocuklarını uyku esnasında mutlaka gözlemlemesi gerektiğini söyleyerek ekliyor:
“Diş sıkma zamanla dişlerde aşınma, çene ekleminde ağrı ve çiğneme güçlüğüne yol açabilir.”
Gece şekerli gıdalara karşı "Su" önlemi
Uyku esnasında ağız içindeki koruyucu mekanizmaların zayıfladığını çünkü tükürük akışının azaldığını belirten Demir, bu saatlerde alınan şekerli gıdaların çürük hızını artırdığını söylüyor ve şu tavsiyede bulunuyor:
“Çocukların uyumadan önce dişlerini fırçalaması ve gece boyunca yalnızca su tüketmesi ağız sağlığı açısından büyük önem taşır.”
Yanlış duruş pozisyonu çene yapısını bozuyor
Ekran izlerken başın sürekli öne doğru eğik kalmasının çene gelişimini sekteye uğrattığını belirten Demir, bu duruşla birlikte gelişen ağızdan nefes alma alışkanlığının üst çene darlığına ve kapanış bozukluklarına yol açabileceğini ifade ediyor. Dil pozisyonunun çene yapısı üzerinde kritik bir etkisi olduğunu hatırlatan uzman, bu durumun ilerleyen yıllarda çocukların ortodontik tedavi görme ihtimalini artırdığını vurguluyor.
Sağlıklı dişler için 5 altın kural
• Erken yaşta düzenli diş fırçalama alışkanlığı kazandırılmalı.
• Ebeveynler çocuklara rol model olmalı.
• Ekran karşısında yemek yeme sınırlandırılmalı.
• Uyku öncesi ekran kullanımı azaltılmalı.
• Gece şekerli gıda tüketiminden kaçınılmalı.
"Ağız ve diş sağlığı çok boyutlu ele alınmalı"
Ağız ve diş sağlığının bütüncül bir yaklaşım gerektirdiğini belirten Dt. Nurgül Demir, problemin sadece fırçalamakla çözülemeyeceğini şu sözlerle özetliyor:
“Sağlıklı beslenme, kontrollü ekran kullanımı, düzenli uyku ve ebeveyn desteği birlikte ele alınmalıdır.”
