Uzmanlar, el hijyeninin enfeksiyonların önlenmesinde kritik rol oynadığını ancak gereksiz ve aşırı el yıkamanın cilt sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor. Doğru teknik ve zamanlama vurgulanıyor.
El hijyeninin önemi ve temel yaklaşım
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Dilek Leyla Mamçu, el hijyeninin enfeksiyonların yayılmasını önlemede en basit ve en etkili yöntemlerden biri olduğunu ifade ediyor. 5 Mayıs Dünya El Hijyeni Günü kapsamında yapılan açıklamalarda, doğru el yıkama alışkanlığının halk sağlığı açısından kritik bir koruma sağladığı belirtiliyor. Özellikle günlük yaşamda doğru teknikle ve uygun süreyle yapılan el temizliğinin hastalık zincirini kırdığı vurgulanıyor.
Doğru süre ve teknik vurgusu
Dr. Mamçu, el yıkamanın en az 20 saniye sürmesi ve tüm el yüzeylerini kapsayan doğru teknikle yapılması gerektiğini belirtiyor. Sadece suyla ya da kısa süreli yıkamaların yeterli olmadığını ifade eden Mamçu, sabun veya uygun durumlarda alkol bazlı dezenfektan kullanımının önemine dikkat çekiyor. Günlük yaşamda özellikle yemek öncesi, tuvalet sonrası ve dışarıdan eve dönüş gibi durumların kritik olduğu aktarılıyor.
Aşırı el yıkamanın olası etkileri
Uzman açıklamalarında, gereksiz ve sık aralıklarla yapılan el yıkamanın ciltteki doğal yağ bariyerini bozabileceği belirtiliyor. Bu durumun ciltte kuruma ve gerilme oluşturabileceği ifade edilirken, mikro çatlaklar ve egzama gibi sorunların da ortaya çıkabileceği vurgulanıyor. Dr. Mamçu, bu tür bir cilt hasarının mikroplara karşı koruyucu bariyeri zayıflatarak enfeksiyon riskini artırabileceğini aktarıyor.
Yaygın hatalar ve yanlış uygulamalar
El hijyeninde toplumda sık yapılan hatalara da değiniliyor. Ellerin sadece birkaç saniye su altında tutulmasının yıkama olarak kabul edilemeyeceği belirtiliyor. Ayrıca ıslak bırakılan ellerin mikropları daha kolay yaydığı, çok sıcak su kullanımının ise mikropları öldürmekten çok cildi tahriş ettiği ifade ediliyor. Parmak araları ve tırnak diplerinin ihmal edilmesinin de önemli bir eksiklik olduğu vurgulanıyor.
Sağlıklı el hijyeni dengesi
Dr. Mamçu, el hijyeninde önemli olanın aşırılık değil denge olduğunu belirtiyor. Yıkama sonrası cildin nemlendirilmesi ve doğal bariyerin korunmasının gerektiği ifade ediliyor. Gereksiz el yıkama davranışlarının takıntılı bir hale dönüşmemesi gerektiği de vurgulanarak, el hijyeninin yalnızca riskli temaslar sonrası uygulanmasının daha doğru bir yaklaşım olduğu aktarılıyor.
El hijyeninin halk sağlığı açısından önemi, özellikle enfeksiyonların bulaş yolları göz önüne alındığında daha net ortaya çıkıyor. Dr. Mamçu’nun değerlendirmelerine göre, grip, soğuk algınlığı, zatürre, ishal ve Hepatit A gibi hastalıkların bulaşında doğru temizlenmeyen eller önemli bir rol oynuyor. Bu nedenle hem doğru teknik hem de doğru zamanlama temel koruyucu unsur olarak öne çıkıyor.
Uzmanlar, el hijyeninin ihmal edilmemesi gerektiğini ancak aşırı uygulamaların da cilt sağlığı açısından risk oluşturabileceğini vurguluyor. Doğru süre, doğru teknik ve ihtiyaç anında temizlik yaklaşımı, hem enfeksiyonların önlenmesi hem de cilt bariyerinin korunması açısından dengeli bir yöntem olarak öne çıkıyor.
