Türkiye’de emekli maaşı hesaplamaları; 1999 öncesi, 1999-2008 arası ve 2008 sonrası olmak üzere üç farklı dönemin karmaşık birleşimiyle oluşuyor. 2026 yılı itibarıyla gündeme gelen Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), çalışanlara SGK maaşına ek ikinci bir gelir vaat etse de, ana emekli aylığını çalışırken optimize etmek büyük önem taşıyor. Uzmanlar, "çok çalışmanın" değil, "doğru prim ödemenin" maaşı artırdığına dikkat çekiyor.
Emekli Aylığı Nasıl Hesaplanıyor?
Emekli maaşı belirlenirken ortalama aylık kazanç, Aylık Bağlama Oranı (ABO) ile çarpılıyor. Ancak ABO yıllar içinde şu şekilde değişti:
-
1999 Öncesi: 25 yıl sigortalılık için yüzde 70 seviyelerinde.
-
1999-2008 Arası: 25 yıl için yüzde 60 seviyelerine geriledi.
-
2008 Sonrası: Sosyal güvenlikte tek çatı dönemiyle birlikte bu oran yüzde 50’ye düştü.
İşte bu düşüşe rağmen emekli aylığını zirveye taşıyacak 8 altın formül:
1. Brüt Maaşınızı Kontrol Edin
Emekli maaşını belirleyen en temel parametre bordrodaki brüt kazancınızdır. Gerçek maaşınız yüksek olmasına rağmen asgari ücretten gösteriliyorsa, emekli aylığınız her ay erir. İşvereninizden primlerinizin gerçek maaş üzerinden yatırılmasını talep edin.
2. 'İki Kat' Kuralına Dikkat
Maaşınızın her yıl reel olarak artmasını istiyorsanız, brüt kazancınızın asgari ücretin en az iki katından fazla olması avantajınıza olacaktır. Altındaki ödemeler emekli aylığınızı artırmak yerine sabit kalmasına neden olabilir.
3. Bağ-Kur'da Tavandan Ödeme
Eğer kendi priminizi kendiniz ödüyorsanız (Bağ-Kur veya isteğe bağlı sigorta), imkanınız dahilinde alt sınırdan değil, tavandan ödeme yapmaya gayret edin. Düşük prim, düşük maaş demektir.
4. Çift Sigorta Avantajı
Mümkünse iki farklı yerde sigortalı olun. Aynı anda iki iş yerinde 4A'lı (SSK) olarak çalışmak veya hem 4A hem 4B statüsünde bulunmak, prime esas kazançlarınızın toplanmasını sağlayarak emekli aylığınızı yukarı çeker.
5. Süre Değil, Şart Önemli
Emekli maaşını artırmak için sadece "uzun yıllar çalışmak" yeterli değildir. Önemli olan prim ödenen günlerin kalitesidir. Her ayın 30 tam gün üzerinden bildirildiğinden emin olun.
6. Emeklilik Planını Ertelemeyin
Hangi statüden (SSK/Bağ-Kur) emekli olacağınıza son 3,5 yıl kala karar vermek risklidir. 2026 şartlarında bir kariyer planı yaparak hangi döneme ait primlerinizi artıracağınızı şimdiden belirleyin.
7. Son 3,5 Yılın Gücü
Emeklilik statünüzü belirleyen kural, son 7 yıllık sigortalılık süresinde en çok (en az 1.261 gün) hangi statüde olduğunuzdur. Maaş bağlama oranları daha yüksek olduğu için son 3,5 yılda SSK (4A) statüsünde bulunmak, Bağ-Kur'a göre genellikle daha avantajlıdır.
8. Bakmakla Yükümlü Kişileri Bildirin
Emeklilik dilekçesi verirken "Tahsis Formu" üzerindeki eş ve çocuk gibi bakmakla yükümlü olduğunuz kişileri eksiksiz yazın. Bu durum, aylık bağlama oranınızın hesaplanmasında ek puan sağlayarak maaşınıza olumlu yansır.
