Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde 1 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlüğe giren düzenlemelerle yapılaşmaya ilişkin birçok başlıkta yeni kurallar devreye alındı. TMMOB Mimarlar Odası İzmir Şubesi tarafından paylaşılan bilgilere göre, yapılan değişiklikler erişilebilirlikten imar hesaplamalarına, ofislerin konuta dönüştürülmesinden ruhsat süreçlerine kadar geniş bir alanı kapsıyor.
4 kat ve üzeri binalarda asansör zorunlu
Yeni düzenlemeyle birlikte 4 kat ve üzerindeki tüm binalarda asansör yapılması zorunlu hale geldi. Üç katlı binalarda ise ileride asansör yapılabilmesi için projelerde asansör yeri ayrılması şartı getirildi.
Bodrum katlara ilişkin düzenlemede de değişikliğe gidildi. Yaşam alanı veya eklenti bulunan tüm bodrum katlarına asansör hizmet vermesi zorunlu olurken, yalnızca kazan dairesi, su deposu ve jeneratör odası gibi teknik hacimlerin bulunduğu bodrum katları bu zorunluluğun dışında bırakıldı
Öte yandan, üç katı geçmeyen eski müstakil konutlarda taşıyıcı sisteme zarar verilmemesi koşuluyla sonradan asansör veya engelli platformu yapılabilmesine de imkan tanındı.
Ofisten konuta dönüşüm için süre sınırı
Yönetmelik, ofis ve büro olarak ruhsatlandırılmış yapıların konuta dönüştürülmesine ilişkin yeni kurallar da içeriyor.
Buna göre, yönetmeliğin yayımlandığı tarihten önce ruhsat almış ve imar planında konut kullanımına izin verilen alanlarda bulunan ofis veya bürolar, parselin en fazla yüzde 60'ı konut olacak şekilde dönüştürülebilecek. Toplam konut alanının toplam inşaat alanına oranı da yüzde 60'ı aşamayacak.
Bu kapsamda yapılacak tadilat ruhsatlarının ise yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıl içinde alınması gerekecek.
Süs havuzu ve pergolalara yeni uygulama
Düzenlemeyle birlikte ilk kez "Süs Havuzu" tanımı yönetmeliğe eklendi. Buna göre süs havuzları, yüzme amacı taşımayan, yalnızca görsel ve mimari estetik amaçlı su yapıları olarak tanımlandı.
Ayrıca binanın taşıyıcı sistemine bağlı olmayan süs havuzları ile pergolalar, bahçe alanının yüzde 20'sini aşmaması halinde taban alanı hesabı (TAKS) dışında değerlendirilecek.
TAKS ve emsal hesaplarında değişiklik
Yönetmelikte taban alanı ve emsal hesaplamalarına ilişkin kriterler de yeniden düzenlendi.
İmar planında aksi belirtilmediği sürece ayrık veya blok nizam yapılarda TAKS en fazla yüzde 40 olacak. KAKS'ın belirlendiği ancak TAKS'ın belirtilmediği parsellerde ise çekme mesafeleri ve kat adedi dikkate alınarak taban alanı en fazla yüzde 60'a kadar çıkabilecek.
Umumi binalarda yer alan çocuk oyun alanları ile ortak teraslar da emsal hesabına dahil edilmeyecek.
Ruhsat sürelerinde yeni kurallar
Ruhsat yenileme ve kazanılmış haklara ilişkin hükümler de değişti.
Buna göre, ruhsat aldıktan sonra iki yıl içinde inşaatına başlanan yapılarda deprem, yangın ve yalıtım hükümleri güncel mevzuata göre uygulanacak, diğer konularda ise eski ruhsat tarihindeki haklar korunacak.
İnşaatına ruhsat tarihinden itibaren iki yıl içinde hiç başlanmayan projelerde ise kazanılmış haklar sona erecek ve yeni ruhsat işlemleri güncel mevzuata göre yürütülecek.
Öte yandan, 6306 sayılı Kanun kapsamında noter onaylı sözleşmesi bulunan veya idari başvurusu yapılmış projeler, yeni getirilen asansör zorunluluğundan muaf tutulacak.
