İran İslam Cumhuriyeti, Ayetullah Ali Hamaney’in ABD ve İsrail’in ortak operasyonuyla hayatını kaybetmesinin ardından tarihinin en büyük siyasi belirsizliğiyle karşı karşıya. Ülkede yeni lider seçilene kadar yetkiler 3 kişilik bir "Geçici Konsey" tarafından devralınırken, gözler halefi belirleyecek olan Uzmanlar Meclisi’ne çevrildi. Hamaney’in ölmeden önce resmi bir varis işaret etmemesi, Tahran’ın muhafazakar koridorlarında "kim kazanacak?" sorusunu sarsıcı bir rekabete dönüştürdü.
Yönetim 3 Kişilik Geçici Konseyde
Anayasal süreç uyarınca, yeni lider belirlenene kadar ülkeyi sevk ve idare edecek geçici konsey şu isimlerden oluştu:
-
Mesud Pezeşkiyan: Cumhurbaşkanı
-
Gulam Hüseyin Muhsini Ejei: Yargı Erki Başkanı
-
Ali Rıza Arafi: Anayasayı Koruyucular Konseyi Üyesi
Masadaki En Güçlü İsim: Mücteba Hamaney
Adaylar arasında en çok konuşulan isim, öldürülen liderin 57 yaşındaki oğlu Mücteba Hamaney. Babasının politikalarının en sadık destekçisi olan ve resmi bir görevi olmamasına rağmen ABD yaptırım listesinde yer alan Mücteba, askeri geçmişi ve derin devlet üzerindeki etkisiyle "doğal halef" olarak görülüyor. Ancak liderliğin babadan oğula geçmesi, 1979 devriminin "monarşi karşıtı" ruhu nedeniyle Uzmanlar Meclisi içinde tartışmalara yol açabilir.
Yargı ve Din Adamları Kanadı: Ejei ve Arafi
Listenin diğer güçlü isimleri sistemin içinden geliyor. Eski İstihbarat Bakanı ve mevcut Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei, uluslararası hukuk tecrübesi ve güvenlik bürokrasisindeki ağırlığıyla öne çıkıyor. Geçici konseyin de üyesi olan Ali Rıza Arafi ise Kum Medresesi ve El-Mustafa Üniversitesi gibi akademik-dini kurumlar üzerindeki otoritesiyle liderlik yarışının "ulema" kanadını temsil ediyor.
Tecrübeli İsimler: Laricani ve Hamedani
10 yıl boyunca Başyargıçlık yapan Sadık Laricani, Uzmanlar Meclisi’ndeki köklü geçmişiyle en kıdemli adaylardan biri. Öte yandan, Şah döneminde hapis yatmış ve bizzat Humeyni’den ders almış olan Nuri Hamedani, devrimin "tarihsel hafızası" olarak meclis içindeki gelenekçi oyları konsolide edebilir.
