Antalya'da devam eden COP31 kapsamında, Türkiye Pavilyonu'nda Engelliler Konfederasyonu tarafından "Hiç Kimseyi Geride Bırakmayan İklim Eylemi: Engellilik Perspektifiyle Erişilebilir ve Kapsayıcı COP Süreçleri" başlıklı panel gerçekleştirildi. Panele katılan TBMM Engelli Bireylerin Sorunlarını Araştırma Komisyonu Başkanı ve AK Parti İzmir Milletvekili Mehmet Muharrem Kasapoğlu, iklim değişikliğinin toplumun tüm kesimlerini aynı şekilde etkilemediğine dikkat çekerek engelli bireylerin ihtiyaçlarının iklim politikalarında gözetilmesi gerektiğini belirtti.
"Engelli bireyler iklim politikalarının odağında olmalı"

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 16'sına karşılık gelen 1,3 milyardan fazla insanın engellilikle yaşadığını hatırlatan Kasapoğlu, iklim değişikliğiyle mücadelenin insan hakları, sosyal adalet ve sürdürülebilir kalkınma anlayışıyla birlikte yürütülmesi gerektiğini ifade etti.
Birleşmiş Milletler Afet Riskini Azaltma Ofisinin 2023 yılında yayımladığı küresel araştırmaya da değinen Kasapoğlu, araştırmaya katılan engelli bireylerin yüzde 86'sının afet risklerini azaltmaya yönelik karar alma ve planlama süreçlerine dahil edilmediğini aktardı.
Afet hazırlıklarında engelli bireylerin ihtiyaçlarının göz ardı edilmemesi gerektiğini vurgulayan Kasapoğlu,
"Afet sistemi tasarlanırken işitme ve görme engelli bireylerin ihtiyacını dikkate alıyor muyuz? Çok kanallı uyarı sistemleri kuruyor muyuz? Sel veya yangın gibi afetlerde tahliye güzergâhlarını belirlerken tekerlekli sandalye kullanan bireylerin güvenliğini gözetiyor muyuz?" sorularını yöneltti.
Elektrikle çalışan tıbbi cihazlara bağımlı bireyler için enerji kesintilerine karşı alternatif planlar hazırlanması, afet sonrasında ise sağlık, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinin kesintisiz sürdürülmesi gerektiğini belirten Kasapoğlu, bu konuların doğrudan insan hayatını ilgilendirdiğini söyledi.
Yerel yönetimlere erişilebilirlik çağrısı
İklim değişikliğine uyum ve afet hazırlığında yerel yönetimlerin sorumluluklarına da değinen Kasapoğlu, toplu taşıma araçları, duraklar, kaldırımlar ve yaya yollarının erişilebilir hale getirilmesi gerektiğini ifade etti.
Kasapoğlu,
"Belediyelerin toplu taşıma araçlarını ve duraklarını erişilebilir hale getirmesi, kaldırımları ve yaya yollarını güvenli biçimde düzenlemesi şarttır. Parkları, meydanları ve tüm kamusal alanları herkesin bağımsızca kullanabileceği standartlarla tasarlamak hayati bir sorumluluktur ve ödevdir" dedi.
Aşırı sıcaklarda belediye tesislerinin erişilebilir serinleme merkezlerine dönüştürülmesi, erken uyarı sistemlerinin kurulması, tahliye güzergâhları ve geçici barınma alanlarının engelsiz hale getirilmesi gerektiğini kaydeden Kasapoğlu, engelli bireylerin ve onları temsil eden sivil toplum kuruluşlarının kent planlaması ile afet hazırlıklarına doğrudan katılmasının önemini vurguladı.
Kasapoğlu,
"Erişilebilir olmayan bir şehir tam anlamıyla dirençli bir şehir değildir. Bu nedenle sürdürülebilir kalkınmayı, erişilebilirliği ve iklim eylemini birbirini tamamlayan ve birlikte yürütülmesi gereken bütüncül politikalar olarak değerlendirmemiz gerekir" ifadelerini kullandı.
"Spor muazzam bir imkan"

Engelli bireylerin kendi ihtiyaçlarını ve karşılaştıkları engelleri en iyi kendilerinin bildiğini belirten Kasapoğlu, yeşil ve dijital dönüşümün yeni eğitim ve istihdam fırsatlarına dönüştürülmesi gerektiğini söyledi.
Engelli gençlerin yeşil ve dijital dönüşümün gerektirdiği donanımı kazanabilmeleri için erişilebilir eğitim ve mesleki gelişim imkânlarının artırılması gerektiğine dikkat çeken Kasapoğlu,
"Özellikle engelli gençlerimizin yeşil ve dijital dönüşümün gerektirdiği donanımı kazanabilecekleri erişilebilir eğitim ve mesleki gelişim imkanlarını da artırmamız gerekiyor. Tabii ki bu başlıkları konuşuyoruz. Zihniyet düzeyinde yapmamız gereken değişimler var. Engelli bireyler iklim politikalarının odağında olmalı. İklim politikalarının bizzat tasarlayıcısı, uygulayıcısı ve denetleyicisi olmalıdırlar" dedi.
Engelli hakları hareketinin temel ilkelerinden olan "Bizimle ilgili hiçbir karar biz olmadan alınmamalıdır" sözünü hatırlatan Kasapoğlu, engelli bireylerin COP31 süreçlerinde yalnızca politikaların muhatabı değil, karar alma mekanizmalarının doğrudan katılımcısı olması gerektiğini belirtti.
Sporun engelli bireylerin sağlıklı ve bağımsız yaşamındaki yerine de değinen Kasapoğlu, fiziksel ve ruhsal sağlığın yanı sıra özgüven, sosyal ilişkiler ve toplumsal katılım açısından sporun önemli imkânlar sunduğunu ifade etti.
Spor alanları, parklar ve yürüyüş yollarının erişilebilir olması gerektiğini kaydeden Kasapoğlu, farklı engel gruplarına uygun spor programlarının geliştirilmesi, nitelikli eğitici ve destek hizmetlerinin yaygınlaştırılması gerektiğini söyledi. Spor ve yaşam alanlarının değişen iklim şartlarına uygun ve güvenli şekilde tasarlanmasının da önemine işaret etti.
Komisyon raporu için çalışmalar sürüyor

TBMM Engelli Bireylerin Sorunlarını Araştırma Komisyonunun çalışmalarına ilişkin bilgi veren Kasapoğlu, komisyonun engelli bireyler, aileleri, sivil toplum kuruluşları, kamu kurumları ve özel sektör temsilcileriyle kapsamlı görüşmeler gerçekleştirdiğini aktardı.
Yaklaşık bir buçuk yıllık çalışmanın önemli bir veri birikimi ve yeni bir bakış açısı ortaya koyduğunu belirten Kasapoğlu, hazırlanacak raporun engellilik politikaları için uzun vadeli bir yol haritası olacağına inandığını söyledi.
Raporun Birleşmiş Milletler Engelli Haklarına İlişkin Sözleşme, 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi ve Birleşmiş Milletler Engellilik İçerme Stratejisi temel alınarak hazırlandığını ifade eden Kasapoğlu, çalışmanın COP31 eylem gündemindeki dirençlilik ve kapsayıcılık hedefleriyle de uyumlu olduğunu kaydetti.
Konuşmasının sonunda engellilik konusunun uluslararası iklim toplantılarında daha geniş yer bulması gerektiğini vurgulayan Kasapoğlu,
"Birleşmiş Milletlerin engellilik konusundaki yaklaşımları çok daha güçlü bir şekilde bu tür çalışmaların içerisinde ana gündem maddeleri olarak birkaç oturumla değil, belki birkaç günü bu konuya ayırarak daha yoğun bir şekilde ele alması da önemli bir gerekliliktir, önemli bir zarurettir" ifadelerini kullandı.




