Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın uygun bulunmasına ilişkin kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Dışişleri Komisyonu’nda görüşüldü. Yaklaşık 5 saat süren görüşmelerin ardından yapılan oylamada teklif kabul edildi.
Oylamada AK Parti, MHP ve CHP evet oyu kullanırken YENİ Parti, İYİ Parti ve DEM Parti hayır oyu verdi. Komisyon toplantısının ardından açıklama yapan Oktay, görüşmelerin verimli geçtiğini belirterek tüm soruların yanıtlandığını ifade etti.
Oktay, komisyondaki görüşmelere ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Dışişleri Komisyonu olarak bugün tek gündem maddesiyle toplandık. Son derece verimli geçti. Yani bizim Dışişleri Komisyonumuzun bir ayrıcalığı var aslında. O da tartışmalar ve tüm görüşler son derece seviyeli bir şekilde ve içerik olarak zengin boyutta dile getirilir. Konuşma süresi olarak da herhangi bir sınırlamada getirmedik. Saat 11'den beri devam eden görüşmelerimiz vardı. Herkes lehte ve aleyhte hemen hemen tüm görüşleri dile getirdi. Ve bunlarla ilgili sorularını dile getirdiler. Gerek arkadaşlarımız, gerekse bakanlığımız ve ilgili kurumlarımız da son derece net bir şekilde açıkça tüm sorulara da cevap verdiler. Gördüğüm kadarıyla en son değerlendirme aşamasında hiçbir arkadaşımızın ilave sorusu veya değerlendirmesi boyutunda ilave söz isteyen arkadaşımız olmadı. Zamanın son derece bol olduğu bir ortamda bunu değerlendirdik ve kabul edildi. Dışişleri Komisyonumuz Mekke Ortak Savunma Antlaşmasını kabul etmiş durumda ve genel kurula inecek"
"Genel sekretaryanın merkezi de Suudi Arabistan'da olacak"
Mekke Anlaşması'nın saldırı amacı taşımadığını ve bir savunma anlaşması olduğunu vurgulayan Oktay, anlaşmanın üçüncü bir ülkeye karşı hazırlanmadığını söyledi. Anlaşmanın diğer ülkelerin katılımına açık olduğunu belirten Oktay, çekirdek katılımcı ülkelerin Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye olduğunu kaydetti.
Anlaşmaya katılımın usul ve esasları üzerinde çalışmaların sürdüğünü belirten Oktay, kurumsal yapının oluşturulması için de bir komisyon kurulduğunu ifade etti.
Pakistan ve Suudi Arabistan'ın onay süreçlerini tamamladığını belirten Oktay, Türkiye'de de sürecin fiilen başladığını söyledi. Oktay, anlaşma kapsamında oluşturulacak genel sekretaryanın merkezinin Suudi Arabistan olacağını, ilk genel sekreterin ise Pakistan'dan belirleneceğini dile getirdi.
Oktay, konuya ilişkin şu açıklamayı yaptı:
"Aynı şekilde bu herhangi üçüncü bir ülkeye karşı yapılmış bir anlaşma değil. Diğer ülkelerin katılımına açık. Çekirdek taraflar diye ifade edilen Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye'nin olduğu üç katılımcı ülke var. Dolayısıyla bunlarla birlikte şimdi diğer ülkelere de açık. Katılımın nasıl olacağıyla ilgili zaten usul esaslar, detaylar bunlar çalışılıyor. Yine bir kurumsal yapının oluşturulması ile ilgili çalışmalar var.
Bir komisyon oluşturulmuş durumdaydı zaten.
Pakistan ve Suudi Arabistan tarafından onay süreci tamamlanmıştı. Bugün itibariyle de bizde fiilen başlamış oldu tabii. Dolayısıyla bu süreçten sonrasında biz de fiili olarak ve resmi olarak da tamamen yerimizi alacağız. Bu komisyonla bir genel sekretarya oluşturuluyoruz. Genel sekretaryanın merkezi de Suudi Arabistan'da olacak. Ve ilk genel sekreter de yine anlaşma çerçevesinde Pakistan'dan belirleniyor olacak"
"Amaç saldırı değildir"
Anlaşmanın Türkiye'nin bütünlüğünü dış politika açısından bozmayacağını belirten Oktay, komisyonda farklı siyasi grupların görüşlerini dile getirdiğini ve soruların yanıtlandığını söyledi.
Anlaşmanın bölgesel istikrarın sağlanmasına katkıda bulunmasını temenni eden Oktay, temel amacın caydırıcılık olduğunu vurguladı.
Oktay, anlaşmaya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
"Burada da zaten tüm siyasi gruplar tüm görüşlerin çok rahatlıkla dile getirildiler. Tartışıldı, sorulara cevap verildi ve sonuçta da oylamada da ekseriyâ kabul edildi
Hayırlı olsun. İnşallah bu bölgesel istikrarın tekrardan temini noktasında yeni bir başlangıç olur. Güçlü bir başlangıç olur. Buradaki amaç caydırıcılıktır. Buradaki amaç saldırı değildir. Ümit ediyoruz ki barışa ve bölgenin refahına, kalkınmasına vesile olan bir anlaşma olsun.
Uygulama da bu yönde ilerlesin. Tüm arzumuz da ümidimiz de bu yöndedir. İnşallah öyle de olacaktır"
Komisyonda kabul edilen kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu'nun gündemine alınacak.
