Prof. Dr. Osman Bektaş, Marmara Denizi altındaki sıcaklığın deprem üreten fayları yarı plastik davranışa zorladığını açıkladı. İstanbul’a yönelen olası büyük depremin enerji birikimi sınırlı.
Fay Hattı Parçalı Kırılma Gösteriyor
Prof. Dr. Osman Bektaş, Marmara Denizi’nde beklenen büyük İstanbul depreminin ana fay hattının bütünüyle değil, parça parça kırılma eğiliminde olduğunu belirtti. Uzman, 7 büyüklüğünden küçük depremlerin daha olası olduğunu vurguladı.
Bektaş, deniz altındaki fayların karadaki faylardan farklı davrandığını, kırılma yerine yarı plastik davranış sergilediğini ifade etti. Bu durum, depremin enerjisinin yavaş kayma ile harcanmasına yol açıyor.
Termal Bariyer ve Kumburgaz Çukurluğu
Uzman, fay hattının doğuya, yani İstanbul yönüne ilerlerken Kumburgaz Çukurluğu’nda durduğunu söyledi. Bunun nedeni olarak “termal bariyer” kavramını işaret etti:
-
Kumburgaz Çukurluğu’ndaki ısı yüksek.
-
Yüksek sıcaklık, fayın kırılmasını engelliyor.
-
Kabuk enerji biriktirmek yerine yavaş kayma ile sönümleniyor.
Bektaş, kabuk ısındıkça kırılma yerine akma deformasyonunun devreye girdiğini ve enerjinin deprem üretmek yerine burada harcandığını belirtti.
Büyük Depremin Enerji İhtiyacı
Büyük İstanbul depreminin 1766’daki gibi 7 ve üzeri büyüklükte olmasının beklendiğini hatırlatan uzman, kritik bir soruya dikkat çekti:
“6 büyüklüğündeki bir depremin enerjisine dayanamayan bir kabuk, 7’den büyük bir depremin enerjisini nasıl biriktirecek?”
2025 yılında yaşanan 6.2’lik depremde yaklaşık 30 santimetrelik kayma meydana geldiğini söyleyen Bektaş, oysa 7 büyüklüğündeki bir deprem için 6 metreye varan kayma gerektiğini vurguladı.
Uzman Yorumu
Prof. Dr. Bektaş’a göre Marmara Denizi altındaki sıcaklık, fayların tek parça halinde kırılmasını önleyerek olası büyük depremin İstanbul’a etkisini sınırlıyor. Ancak uzman, bu durumun riski tamamen ortadan kaldırmadığını, bölgenin hâlâ yüksek sismik potansiyele sahip olduğunu belirtiyor.
