Yaz aylarında artan hava sıcaklıkları yalnızca günlük yaşamı değil, beslenme alışkanlıklarını da değiştiriyor. Liv Hospital Vadi İstanbul Beslenme ve Diyet Uzmanı Dyt. Safiye Keskin, sıcak havalarda azalan iştahın doğal bir durum olduğunu ancak beslenme düzeninin doğru planlanmasının hem enerji seviyesinin korunması hem de sıcaklığın olumsuz etkilerinin azaltılması açısından büyük önem taşıdığını söyledi.
Sıcak hava iştahı neden azaltıyor?
Yaz döneminde birçok kişinin daha çabuk doyduğunu ve yemek yeme isteğinin azaldığını belirten Dyt. Safiye Keskin, bunun vücudun sıcaklık dengesini koruma mekanizmasıyla ilişkili olduğunu ifade etti.
"Sıcak havalarda organizma, enerji harcamasını azaltarak vücut ısısını kontrol etmeye çalışır. Bu nedenle ağır ve yağlı yemekler yerine daha hafif besinlere yönelme eğilimi artar. Ancak iştahsızlık uzun sürüyor, belirgin kilo kaybı, halsizlik veya bulantı gibi belirtiler eşlik ediyorsa mutlaka uzman değerlendirmesi gerekir."
Hafif ama besleyici öğünler tercih edilmeli
Yaz aylarında önemli olanın öğün sayısından çok öğünlerin içeriği olduğuna dikkat çeken Keskin, sindirimi kolay ve besin değeri yüksek öğünlerin tercih edilmesini önerdi.
Ana öğünlerde kaliteli protein kaynaklarının, bol sebzenin ve tam tahılların yer alması gerektiğini belirten uzman isim, ara öğünlerde ise yoğurt, kefir, mevsim meyveleri ve çiğ kuruyemişlerin tüketilmesinin hem kan şekerinin dengelenmesine hem de enerji seviyesinin korunmasına katkı sağladığını ifade etti.
Yaz sofralarında su oranı yüksek besinlere yer açın
Sıcak havalarda sıvı kaybının arttığını hatırlatan Keskin, su içeriği yüksek sebzelerin yanı sıra yoğurt, ayran, cacık ve kefir gibi besinlerin sofralarda daha sık yer alması gerektiğini söyledi.
Protein ihtiyacının ağır et yemekleri yerine ızgara balık, tavuk ve kuru baklagillerden karşılanabileceğini belirten Keskin, kızartmaların, aşırı yağlı ve tuzlu yiyeceklerin yanı sıra şekerli içeceklerin hem sindirimi zorlaştırdığını hem de susuzluk hissini artırabildiğini vurguladı.
Günlük su tüketimi ihmal edilmemeli
Sıvı ihtiyacının kişiden kişiye değişebileceğini ifade eden Dyt. Safiye Keskin, yetişkin bireyler için günlük ortalama 2-2,5 litre su tüketiminin iyi bir başlangıç olduğunu belirtti.
Yoğun egzersiz yapanlar ile açık havada çalışan kişilerin daha fazla sıvıya ihtiyaç duyduğunu söyleyen Keskin, yeterli su tüketiminin en pratik göstergelerinden birinin idrar renginin açık saman sarısı olması olduğunu dile getirdi.
Yaz meyvelerinde ölçü önemli
Karpuz ve kavun gibi yaz meyvelerinin yüksek su içerikleri sayesinde sağlıklı seçenekler arasında bulunduğunu belirten Keskin, doğal şeker içermeleri nedeniyle porsiyon kontrolünün göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.
"Meyveleri yoğurt, kefir veya bir avuç çiğ kuruyemişle birlikte tüketmek hem tokluk hissini uzatır hem de kan şekerinin daha dengeli seyretmesine yardımcı olur."
Tatilde katı diyet yerine denge önerisi
Tatilde katı diyetler uygulamak yerine dengeli beslenmenin hedeflenmesi gerektiğini vurgulayan Keskin, açık büfelerde tabağın önce salata ve sebzelerle doldurulmasını, ana yemekte ise ızgara seçeneklerinin tercih edilmesini tavsiye etti.
Şekerli içecekler yerine su ya da ayranın tercih edilmesini öneren Keskin, tatlıların küçük porsiyonlarda veya paylaşarak tüketilmesinin daha doğru olacağını belirtti. Günlük yürüyüş ve yüzmenin de kilo kontrolüne katkı sağlayacağını söyledi.
Çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalar daha fazla risk altında
Sıcak havaların bazı grupları daha fazla etkilediğine dikkat çeken Dyt. Safiye Keskin, çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan bireylerin sıvı tüketimi konusunda daha özenli davranması gerektiğini ifade etti.
Bu gruplarda öğün atlanmamasının önemine değinen Keskin, bozulma riski yüksek gıdaların tüketiminde de dikkatli olunması gerektiğini belirtti.
Güne dengeli bir kahvaltıyla başlanmalı
Yaz aylarında enerjik kalabilmek için güne yumurta veya peynir, bol yeşillik ve tam tahıllı ekmekle hazırlanmış bir kahvaltıyla başlanmasını öneren Keskin, yumurta tüketemeyenler için yoğurt ve yulafla hazırlanan kahvaltıların iyi bir alternatif oluşturduğunu söyledi.
Ana öğünlerde ızgara tavuk, balık, kuru baklagiller, zeytinyağlı sebzeler, salata, ayran ve cacığın tercih edilmesini öneren Keskin, gün boyunca yeterli miktarda su içmenin ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Şekersiz soğuk kahve veya şekersiz matcha gibi içeceklerin ölçülü miktarlarda tüketilebileceğini belirten Keskin, bu içeceklerin suyun yerine geçmediğini ve aşırı kafein tüketiminden kaçınılması gerektiğinin altını çizdi.
