Bilecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Esra Geçgel, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı'nın (KOAH) dünya ve Türkiye genelinde önemli bir sağlık sorunu olduğunu belirterek hastalığın belirtileri ve korunma yolları hakkında uyarılarda bulundu. Geçgel, dünyada yaklaşık 3,7 milyon kişinin KOAH nedeniyle hayatını kaybettiğini, solunum sistemi hastalıklarının ise ölüm nedenleri arasında üçüncü sırada bulunduğunu söyledi.

KOAH'ın görülme sıklığı artıyor

KOAH'ın hava yolları ve akciğer dokusunda meydana gelen değişiklikler nedeniyle kalıcı hava akımı kısıtlanmasına yol açtığını belirten Geçgel, hastalığın önlenebilir ve tedavi edilebilir olduğuna dikkat çekti.

Süregelen öksürük, balgam, nefes darlığı ve yorgunluğun hastalığın başlıca belirtileri olduğunu ifade eden Geçgel, erken dönemde fark edilen yakınmaların değerlendirilmesinin yaşam kalitesinin korunması açısından önemli olduğunu vurguladı. Hastalık ilerledikçe yürüme, merdiven çıkma ve günlük işleri yerine getirmenin zorlaşabileceğini kaydetti.

Küresel Hastalık Yükü 2021 analizine göre, dünya genelinde yaklaşık 3,7 milyon kişi KOAH nedeniyle yaşamını yitirdi. 1990-2021 dönemini kapsayan bir çalışmada ise toplam vaka sayısının yaklaşık yüzde 112, ölüm sayısının da yüzde 49 arttığı bildirildi. Nüfus artışı ve yaşlanmanın hastalık yükünü artırdığına işaret eden veriler, bu yükün 2045 yılına kadar yükselmeye devam edebileceğini gösteriyor.

Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı'nın (TÜSEB) 2020 KOAH raporunda ise Türkiye'deki hasta sayısının yaklaşık 4 milyon olduğu tahmin ediliyor.

Nefes darlığını yaşlanmaya bağlamayın

TÜİK'in 2025 yılı verilerine göre solunum sistemi hastalıkları, yüzde 15,1'lik oranla ölüm nedenleri arasında üçüncü sırada yer alıyor. Bu oranın yalnızca KOAH'ı değil, tüm solunum sistemi hastalıklarını kapsadığını hatırlatan Geçgel, erken tanının önemine dikkat çekti.

Ekran süresi kadar içeriğe de dikkat!
Ekran süresi kadar içeriğe de dikkat!
İçeriği Görüntüle

Özellikle 40 yaş üzerindeki, tütün kullanan veya zararlı maddelere maruz kalan kişilerde öksürük, balgam ve nefes darlığı gibi şikâyetlerin KOAH yönünden değerlendirilmesi gerektiğini belirten Geçgel, hastalığın genç yaşlarda da görülebileceğini söyledi.

Tanının hekim değerlendirmesi ve spirometri olarak bilinen nefes ölçüm testiyle doğrulandığını ifade eden Geçgel, risk taşıyan kişilerin zaman kaybetmeden değerlendirilmesinin gecikmiş tanının önüne geçilmesinde önemli olduğunu vurguladı.

Sigara ve zararlı maruziyetlerden uzak durun

KOAH'ın önlenmesinde yaşam boyunca zararlı solunum maruziyetlerinin azaltılması gerektiğini belirten Geçgel, sigaranın hastalığın başlıca risk faktörlerinden biri olduğunu söyledi.

Sigaraya hiç başlamamanın ve kullananların bırakmasının akciğer sağlığı açısından en etkili adımlar arasında bulunduğunu kaydeden Geçgel, sigarayı bırakmanın her yaşta fayda sağladığını, KOAH tanısı alan kişilerde de akciğer fonksiyonlarındaki kaybın yavaşlamasına yardımcı olduğunu ifade etti. Elektronik sigara ve nargilenin de güvenli alternatifler olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.

Akciğer sağlığı için erken yaşta önlem alınmalı

Akciğer sağlığının temellerinin doğumdan önce atıldığını hatırlatan Geçgel, gebelik ve çocukluk döneminde tütün dumanından uzak durulmasının önemine değindi. Yeterli beslenme, önerilen aşıların yaptırılması ve solunum yolu enfeksiyonlarının uygun şekilde yönetilmesinin sağlıklı akciğer gelişimini desteklediğini belirtti.

Prematüre doğum ve çocukluk döneminde geçirilen ağır solunum yolu hastalıklarının ilerleyen yaşlardaki akciğer sağlığını etkileyebileceğini aktaran Geçgel, koruyucu önlemlerin yalnızca ileri yaşlarda değil, yaşamın erken dönemlerinden itibaren uygulanması gerektiğini söyledi.

Egzersiz programının ise KOAH'ın şiddeti, eşlik eden hastalıklar ve kişinin fiziksel kapasitesine göre sağlık ekibiyle birlikte belirlenmesi gerektiğini ifade eden Geçgel, düzenli ve sürdürülebilir hareket alışkanlığının önemini vurguladı. Egzersiz sırasında ani veya alışılmışın dışında nefes darlığı, göğüs ağrısı ya da baş dönmesi yaşanması durumunda ise çalışmaya ara verilerek tıbbi değerlendirme yapılması gerektiğini kaydetti.

Kaynak: İHA