Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Ocak ayında üretici ile market fiyatları arasındaki farkın en fazla havuçta görüldüğünü açıkladı. Bayraktar, sebze fiyatlarındaki artışın yanı sıra girdi maliyetlerindeki değişimlere de dikkat çekti.
Havuçta fiyat farkı zirvede
Ocak ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 278,1 ile havuçta kaydedildi.
Havuçtaki fiyat farkını yüzde 275,8 ile maydanoz, yüzde 229,8 ile pırasa, yüzde 225,7 ile marul izledi.
Verilere göre:
-
Üreticide 10,50 TL olan havuç markette 39,70 TL’ye satıldı.
-
5,57 TL olan maydanoz 20,92 TL’ye çıktı.
-
13,53 TL olan pırasa 44,64 TL’ye ulaştı.
-
10,87 TL olan marul 35,39 TL’den satışa sunuldu.
Bayraktar, Ocak ayında fiyatı en fazla artan ürünün hem üretici hem markette kabak olduğunu, fiyatı en fazla düşen ürünün ise markette kuru fasulye, üreticide pırasa olduğunu belirtti.
Market fiyatlarında 33 üründe artış
Ocak ayında markette 41 ürünün 33’ünde fiyat artışı, 7’sinde fiyat düşüşü görüldü. Bir üründe ise fiyat değişmedi.
Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 67,2 ile kabak oldu.
Kabak fiyatındaki artışı:
-
Yüzde 54,1 ile sivribiber
-
Yüzde 48,5 ile patlıcan
-
Yüzde 41,7 ile salatalık
izledi.
Fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 14,6 ile kuru fasulye oldu. Onu yüzde 9,4 ile pırasa, yüzde 5,7 ile portakal ve yüzde 5 ile patates takip etti.
Üreticide en fazla artış kabakta
Ocak ayında üreticide 33 ürünün 19’unda fiyat artışı, 6’sında düşüş görülürken 8 üründe fiyat değişmedi.
Üreticide en fazla fiyat düşüşü yüzde 11 ile pırasada yaşandı. Pırasayı yüzde 7 ile yumurta, yüzde 4,4 ile karnabahar ve yüzde 2,3 ile zeytinyağı izledi.
En yüksek fiyat artışı ise yüzde 179,2 ile kabakta kaydedildi. Kabaktaki artışı yüzde 119,7 ile sivribiber, yüzde 118,8 ile salatalık ve yüzde 100,5 ile patlıcan takip etti.
Fiyat artışlarının nedenleri
Bayraktar, seralarda güzlük sezonun sona erdiğini ve baharlık sezon için dikimlerin yapıldığını belirtti. Geçiş döneminde yeni dikilen ürünlerin henüz hasat olgunluğuna gelmemesi nedeniyle arzın azaldığını ifade etti.
Kabak, sivribiber, salatalık, patlıcan ve domateste arz düşüşü fiyatları yukarı çekti. Soğuk hava koşulları nedeniyle birim alandan alınan verimin azalması da etkili oldu.
Ocak ayının son haftasında Antalya başta olmak üzere Mersin ve Muğla’da yaşanan aşırı yağış, fırtına, hortum ve dolu olaylarının da fiyat artışında rol oynadığı belirtildi.
Talepteki azalma ise karnabahar ve pırasa fiyatlarının gerilemesine neden oldu. Yumurta fiyatlarının, iç piyasadaki arz fazlası ve sofralık yumurta ihracatındaki kısıtlamalar nedeniyle düştüğü kaydedildi.
Girdi maliyetlerinde son durum
TZOB verilerine göre Ocak ayında Aralık ayına kıyasla:
-
Amonyum nitrat gübresi yüzde 6,2
-
Amonyum sülfat gübresi yüzde 1,1
-
20.20.0 kompoze gübresi yüzde 1
-
Üre gübresi yüzde 0,8 arttı
DAP gübresi ise yüzde 0,5 oranında düştü.
Yıllık bazda ise:
-
20.20.0 kompoze gübresi yüzde 39,9
-
Üre gübresi yüzde 38,2
-
DAP gübresi yüzde 35,7
-
Amonyum nitrat gübresi yüzde 28,7
-
Amonyum sülfat gübresi yüzde 26,4 arttı.
Ocak ayında besi yemi yüzde 5,6, süt yemi yüzde 4,2 oranında yükseldi. Son bir yılda besi yemi yüzde 33,1, süt yemi yüzde 30 arttı.
Elektrik fiyatları yıllık yüzde 12,8, tarım ilacı fiyatları yüzde 35,9 artarken; mazot fiyatı aylık yüzde 7,7, yıllık ise yüzde 21,8 oranında yükseldi.
