Bu süreçte, vücudun doğal uyku düzenini sağlayan hormonlar kritik rol oynuyor. Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Yaşar Kütükçü, melatoninin bu döngüdeki önemine dikkat çekerek, “Melatonin karanlıkta beyin tarafından salgılanan doğal bir hormondur ve uyku düzeninin sağlanmasına katkı sağlar. Gece ışığa maruz kalmak gibi bazı yanlış gündelik alışkanlıklar ise bu hormonun salgılanmasını azaltabilir” ifadelerini kullandı.
Prof. Dr. Kütükçü, vücudun iç saati olarak tanımlanan sirkadiyen ritmin gece ve gündüz döngüsünü düzenlediğini, melatoninin bu ritimle birlikte çalıştığını belirtti. “Bu ritmin bozulması uykuya dalma güçlüğü ve uykusuzluk gibi sorunlara yol açabilir. Özellikle farklı saatlerde uyuyup uyanmayı gerektirebilen vardiyalı çalışma modeli gibi nedenler uyku düzenini olumsuz etkileyebilir. Günlük yaşamda uyku saatlerinin değişkenlik göstermesi, vücudun gece ve gündüz dengesini şaşırtarak uykuya geçiş sürecini zorlaştırabilir ve bu durum melatoninin doğal salgılanma düzenini de olumsuz etkileyebilir” dedi.
Melatonin, vücutta doğal olarak salgılanmasının yanı sıra, bazı durumlarda takviye olarak da kullanılabiliyor. Prof. Dr. Kütükçü, melatonin takviyelerinin tablet, kapsül, ağızda dağılan tablet, damla, sprey veya çiğnenebilir formlar gibi farklı seçeneklerle sunulduğunu belirterek, “Bu farklı formlar, melatoninin takviye olarak kullanımında kişilerin tercih ve kullanım alışkanlıklarına göre çeşitlilik gösterebiliyor. Özellikle uyku-uyanıklık döngüsünün bozulduğu durumlarda melatonin takviyeleri, vücudun doğal ritmini desteklemeye yönelik bir seçenek olarak değerlendirilebiliyor” dedi.
Ancak melatonin desteğinin herkes için uygun olmadığını vurgulayan Kütükçü, şu uyarılarda bulundu: “Tüm takviyelerin yan etkileri ve ilaç etkileşimleri mutlaka göz önünde bulundurulmalı. Örneğin melatonin takviyesine, epilepsi hastaları ve kan sulandırıcı ilaç kullanan kişilerin mutlaka doktor kontrolünde başlaması gerekir. Bazı kişilerde alerjik etkiler bile görülebilir. Benzer şekilde hamileler ve emziren annelerde de melatonin desteğinin güvenilirliğini gösteren yeterli çalışma olmadığı için önerilmez, yaşlı bireylerde ise gün içinde artmış uyku haline yol açabilir.”
