Eylül ayının "Dünya Alzheimer Ayı" olarak farkındalık çalışmalarına ayrılmasıyla birlikte, Alzheimer ve diğer demans türlerinin erken belirtileri yeniden gündeme geldi. Büyük Anadolu Samsun Hastanesi Nöroloji Uzmanı Uzm. Dr. Dilek Kasım Yücel, yaşla birlikte görülen unutkanlıkların hangi durumlarda normal kabul edilebileceği ve hangi belirtilerde uzman değerlendirmesine başvurulması gerektiği konusunda bilgi verdi.
Yücel, günlük yaşamda bir eşyanın yerini unutmanın, bir ismi kısa süreliğine hatırlayamamanın ya da bir randevuyu kaçırmanın herkesin yaşayabileceği durumlar olduğunu belirtti. Stres, uykusuzluk ve yoğunluğun da hafızayı geçici olarak etkileyebileceğini ifade etti.
Normal yaşlanmada unutkanlık nasıl olur?
Normal yaşlanma sürecinde bazı bilgilerin hatırlanmasının zaman alabileceğini belirten Yücel, unutulan bir ismin bir süre sonra hatırlanabileceğini veya yanlış yere konulan bir eşyanın düşünerek bulunabileceğini söyledi.
Alzheimer'da ise özellikle yeni öğrenilen bilgilerin kısa sürede unutulması, aynı soruların tekrar tekrar sorulması ve günlük işlerin yapılmasında zorlanmanın daha belirgin hale geldiğini ifade eden Yücel, şöyle konuştu:
"Unutulan bir isim bir süre sonra hatırlanabilir veya yanlış yere konulan bir eşya düşünerek bulunabilir. Alzheimer'da ise özellikle yeni öğrenilen bilgilerin kısa sürede unutulması, aynı soruların tekrar tekrar sorulması ve günlük işlerin yapılmasında zorlanma daha belirgin hale gelir"
Alzheimerın erken belirtileri
Alzheimer'ın erken döneminde görülebilecek belirtilere ilişkin bilgi veren Yücel, yakın zamanda yaşanan olayların ve yeni bilgilerin unutulması, aynı soruların tekrar tekrar sorulması, fatura ödeme ve yemek yapma gibi günlük işlerde zorlanma gibi durumlara dikkat çekti.
Yücel'in sıraladığı diğer belirtiler ise tarihleri ve tanıdık yerleri karıştırma, kelime bulmakta güçlük çekme, eşyaları alışılmadık yerlere koyma, karar verme ve planlama konusunda zorlanma, sosyal çevreden uzaklaşma veya belirgin davranış değişiklikleri oldu.
Bu belirtilerden herhangi birinin tek başına Alzheimer anlamına gelmediğini vurgulayan Yücel, belirtilerin süreklilik göstermesi, ilerlemesi ve kişinin günlük yaşamını etkilemesinin önem taşıdığını belirtti.
Uzman değerlendirmesi önemli
Unutkanlığın her zaman Alzheimer kaynaklı olmayabileceğine dikkat çeken Yücel, stres, uyku sorunları, depresyon, bazı vitamin eksiklikleri, tiroit hastalıkları ve kullanılan ilaçların da unutkanlığa neden olabileceğini söyledi.
Yücel, giderek artan unutkanlıklarda uzman değerlendirmesinin önem taşıdığını belirterek, şu ifadeleri kullandı:
"Unutkanlık günlük işleri aksatıyor, yakın geçmişte yaşananlar hatırlanamıyor veya aile bireyleri belirgin değişiklikler fark ediyorsa sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Erken değerlendirme, unutkanlığın nedeninin belirlenmesine ve uygun takip sürecinin başlatılmasına yardımcı olur"
