Halk arasında “sara hastalığı” olarak bilinen epilepsinin, beyin fonksiyonlarında kısa süreli bozuklukla ortaya çıktığını belirten Liv Hospital Samsun Nöroloji Uzmanı Dr. Abdurrahman Akbaş, hastalığın dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 1’ini etkilediğini söyledi. Akbaş, epilepsinin her yaşta görülebildiğini ve uzun süreli tedavi ile takip gerektirdiğini ifade etti.
Dünya Epilepsi Günü dolayısıyla açıklamalarda bulunan Uzm. Dr. Abdurrahman Akbaş, epilepsinin beyin hücrelerinde geçici anormal elektrik yayılımı sonucunda ortaya çıktığını belirtti. Hastalığın kadın ve erkeklerde, ırk ayrımı olmaksızın eşit görüldüğünü aktaran Akbaş, epilepsinin özellikle gençlerde ve yaşlılarda daha sık görüldüğünü kaydetti.
Epilepsi genetik olabilir
Epilepsi hastalarının beyinlerindeki anormal elektriksel aktivite nedeniyle nöbet geçirmeye yatkın olduğunu belirten Akbaş, hastalığın farklı nöbet türlerinin bulunduğunu söyledi.
Uzm. Dr. Akbaş, epilepsinin nedenlerine ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Beyin hücreleri, elektriksel aktivitesiyle tüm vücuda mesaj gönderir. Beyinde elektriksel aktivite her daim devam etmektedir. Beynin aktivitesindeki bozukluğa bazı durumlar yol açabilir. İnme (felç), beyin enfeksiyonları (menenjit, ensefalit vb.), ciddi kafa travmaları, doğum esnasında bebeğin oksijensiz kalması vb. gibi sebepler sonucunda epilepsi nöbetleri ortaya çıkabilmektedir. Fakat çoğu vakada epilepsinin altta yatan sebebi kesin olarak ortaya konulamamaktadır. Diğer yandan bazı epilepsi hastalarının ailesinde de bu hastalığın bulunması, epilepsinin kalıtsal bir yanının da olduğunu göstermektedir”
Akbaş, bazı epilepsi nöbetlerinin belirli bir süre devam ettikten sonra tedaviyle tamamen düzelebildiğini, bazı nöbetlerin ise hayat boyu devam edebildiğini ifade etti.
İlaç tedavisi uygulanır
Epilepsinin temel tedavisinde “antiepileptikler” adı verilen ilaçların kullanıldığını belirten Akbaş, ilaçların nöbetlerin ortaya çıkmasını önlemeye yönelik olduğunu söyledi.
Tedavinin başarılı olabilmesi için ilaçların doktor kontrolünde ve düzenli şekilde kullanılması gerektiğini vurgulayan Akbaş, nöbet sayısında artış yaşanması halinde uzmana başvurulması gerektiğini belirtti.
Akbaş, ilaç tedavisine başlandıktan sonra başka şikâyetlerin ortaya çıkması, farklı bir hastalık tanısı konulması ve tedavisine başlanması, gebelik durumu veya gebelik planı bulunması halinde de uzman görüşü alınması gerektiğini ifade etti.
Epilepside bir diğer tedavi seçeneğinin cerrahi müdahale olduğunu belirten Akbaş, cerrahi tedaviye karar verilmeden önce nöbetlerin ilaç tedavisine dirençli olduğunun gösterilmesi gerektiğini söyledi.
Nöbet sırasında hastanın başında beklenmeli
Epilepsi nöbeti geçiren bir kişiyle karşılaşıldığında öncelikle 112 Acil servis hattının aranması gerektiğini belirten Akbaş, nöbet sırasında hastanın zarar görebileceği eşyalardan uzaklaştırılması gerektiğini söyledi.
Uzm. Dr. Akbaş, nöbet sırasında yapılması gerekenlerle ilgili şu bilgileri paylaştı:
“112 Acil servis hattı aranmalı ve yardım istenmelidir. Hastanın çevresinde önlem alınmalı, zarar verebilecek şeylerden korunmalıdır, sıkı giysileri varsa giysileri gevşetilmeli (kravat, kemer gibi), gözlüğü varsa çıkartılmalıdır, başı yumuşak bir şekilde desteklenmelidir. Sabit ve rahat olacak şekilde kişiyi kasılmalarının olmadığı tarafına doğru yatırıp, tükürüğün dışarı akması sağlanmalıdır. Hastanın üzerinde epilepsi hastası olduğunu gösteren ve neler yapılması gerektiğini açıklayan bir hastalık kartı olup olmadığı kontrol edilmelidir. Nöbetinin ne kadar devam ettiği takip edilmeli ve acil servis ekibine bildirilmelidir. Hastanın başında nöbeti tamamen geçene kadar beklenilmelidir. Epilepsi nöbeti geçiren bir kişiyse solunum veya kalp masajı yapılmasına gerek yoktur.”
Epilepsi nöbetinde bunlar yapılmamalı
Akbaş, nöbet sırasında hastanın hareketlerinin kısıtlanmaması ve ağzına herhangi bir şey konulmaması gerektiğini belirtti. Hastanın tehlikede olmadığı durumlarda yerinin değiştirilmemesi gerektiğini de ifade eden Akbaş, nöbet tamamen sona ermeden su veya yiyecek verilmemesi gerektiğini söyledi.
Uzm. Dr. Akbaş, epilepsi nöbeti sırasında yapılmaması gerekenlerle ilgili şu ifadeleri kullandı:
“Hastanın nöbete bağlı hareketleri kısıtlanmamalıdır. Ağzına bir şeyler koyulmamalıdır. Hasta tehlikede değilse, yeri değiştirilmeye çalışılmamalıdır. Nöbet tamamen sonlanmadan su veya yiyecek verilmemelidir. Nöbetin geçmesine yönelik bir şey yapılmamalıdır. Soğan, kolonya ve benzeri şeyler koklatılmamalıdır”
