Kalp krizi vakalarının yaklaşık yüzde 20’sinin 40 yaş altı bireylerde görüldüğüne dikkat çeken Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi’nden Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi hekimi Prof. Dr. Nevrez Koylan, gençlerde risk faktörlerinin bazı yönleriyle ileri yaş grubundan farklılık gösterebildiğini belirtti.
Koylan, “Diyabet, hipertansiyon, obezite, tütün ürünleri ve yasaklı madde kullanımı, genetik yatkınlık, steroid kullanımı, enerji içeceği ve yüksek doz kafein tüketimi gençlerde kalp krizi riskini artıran başlıca faktörler arasında yer alıyor” dedi.
Gençlerde kalp krizi riskini azaltmanın temelinde risk faktörlerinin erken dönemde belirlenmesi ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının benimsenmesi gerektiğini vurgulayan Koylan, düzenli sağlık kontrollerinin önemine dikkat çekti.
“Düzenli sağlık kontrollerinin yaptırılması ve ailedeki kalp-damar hastalığı öyküsünün bilinmesi çok kıymetli. Kalp sağlığını korumak için; fiziksel olarak aktif bir yaşam sürmek, elektronik sigara dahil tüm tütün ürünleri ve zararlı maddelerden uzak durmak, dengeli beslenmek, sağlıklı vücut ağırlığını korumak, kaliteli uyku düzenine sahip olmak ve stresi etkili şekilde yönetebilmek şart” ifadelerini kullandı.
Anabolik steroid kullanımı
Kas kütlesini artırmak ve fiziksel performansı geliştirmek amacıyla kullanılan anabolik steroidlerin, özellikle gençlerde kalp-damar sistemi üzerinde ciddi olumsuz etkilere yol açabileceği belirtildi. Bu maddelerin tansiyon yüksekliği, kolesterol dengesinin bozulması ve damar sertliği riskini artırarak genç yaşta kalp krizi görülme olasılığını yükseltebileceği ifade edildi.
Enerji içeceği ve yüksek doz kafein tüketimi
Enerji içecekleri ve aşırı kafein tüketiminin kalp hızında ve kan basıncında ani yükselmelere neden olabileceği aktarıldı. Özellikle yoğun egzersiz sırasında ya da alkol ve diğer uyarıcı maddelerle birlikte tüketildiğinde ritim bozuklukları ve kalp-damar sorunları açısından risk oluşturabileceği belirtildi.
Madde kullanımı
Yasaklı ve uyarıcı madde kullanımının kalp-damar hastalıklarının genç yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceği ifade edildi. Bu maddelerin kalp ritmini bozabileceği, tansiyonda ani yükselmelere yol açabileceği ve damar sağlığını olumsuz etkileyebileceği kaydedildi.
2021 yılında yapılan bir çalışmaya da değinilerek, eğlence amaçlı madde kullanımı ile aterosklerotik kardiyovasküler hastalığın erken gelişimi arasındaki ilişki incelendiği aktarıldı. Araştırma sonuçlarının, erken yaşta aterosklerotik kalp-damar hastalığı bulunan kişiler arasında madde kullanımının daha yaygın olduğunu ortaya koyduğu belirtildi.
Sigara, nargile ve elektronik sigara
Sigara kullanımının kalp hastalığı ve felç nedeniyle erken ölüm riskini sigara içmeyenlere kıyasla yaklaşık üç kat artırabileceği ifade edildi. Özellikle 15 yaşından önce sigaraya başlayan kişilerin daha yüksek risk altında olabileceği belirtildi.
Benzer risklerin nargile ve elektronik sigara için de geçerli olabileceği kaydedilirken, araştırmaların sigaranın 40 yaşına kadar bırakılması halinde erken ölüm riskindeki artışın yaklaşık yüzde 90 oranında azaltılabileceğini gösterdiği aktarıldı.
Genetik
Bazı bireylerin kalp hastalıklarına yatkınlık oluşturan genetik özellikleri ailelerinden miras alabildiği ifade edildi. Özellikle ailevi hiperkolesterolemi gibi kalıtsal hastalıkların kolesterol düzeylerini erken yaşlarda yükseltebildiği, bunun da damar sertliğini hızlandırarak genç yaşta koroner kalp hastalığı ve kalp krizi riskini artırabildiği belirtildi.
Diyabet
Diyabetin genç yaşta kalp krizi riskini artıran önemli sağlık sorunlarından biri olduğu vurgulandı. Diyabeti olan kişilerde hipertansiyon ve yüksek kolesterol gibi ek risk faktörlerinin daha sık görülebildiği, bunun da kalp-damar hastalıklarının gelişimini hızlandırabileceği ifade edildi.
Yapılan tahminlere göre genç nüfustaki diyabetli birey sayısının her 10 yılda yüzde 20’den fazla arttığı kaydedildi.
Hipertansiyon
Yüksek tansiyonun gençlerde giderek daha sık görülen sağlık sorunları arasında yer aldığı belirtildi. Fazla tuz tüketimi, obezite ve hareketsiz yaşam tarzının hipertansiyon gelişimine zemin hazırladığı ifade edildi.
Kontrol altına alınmayan yüksek tansiyonun damar yapısında hasara yol açarak kalp hastalığı ve felç riskini artırabileceği kaydedildi. Yapılan çalışmaların her 7 gençten birinde hipertansiyon görüldüğünü ortaya koyduğu aktarıldı.
Aşırı kilo ve obezite
Aşırı kilo ve obezitenin kalp-damar sistemi üzerinde önemli olumsuz etkilere neden olabileceği belirtildi. Fazla kilonun; yüksek tansiyon, diyabet ve kolesterol yüksekliği gibi risk faktörlerinin ortaya çıkmasını kolaylaştırabileceği ifade edildi.
Bilimsel araştırmaların, gençler de dahil olmak üzere fazla kilolu bireylerde kalp krizi riskinin daha yüksek olabileceğine işaret ettiği aktarıldı.
