SANKO Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı’ndan Dr. Öğr. Üyesi Ömer Aydın Yıldırım, mevsim geçişlerinde değişen sıcaklık, nem ve gün ışığının vücudun uyum sürecini etkileyebildiğini belirtti. Bu dönemlerde solunum yolu enfeksiyonlarının görülme sıklığının artabildiğini ifade eden Yıldırım, belirtilerin yalnızca mevsim değişikliklerine bağlanmaması gerektiğini vurguladı.
Mevsim geçişlerinde yorgunluk, halsizlik, baş ağrısı, uyku düzensizliği, burun akıntısı, boğaz ağrısı ve öksürük gibi şikâyetler görülebiliyor. Ancak bu belirtiler farklı hastalıkların da işareti olabiliyor.
Kapalı ortamlar enfeksiyon riskini artırabiliyor
Solunum yolu enfeksiyonlarının mevsim geçişlerinde daha sık görülmesinin yalnızca bağışıklık sistemindeki değişikliklerle açıklanamayacağını belirten Dr. Öğr. Üyesi Yıldırım, çevresel koşulların ve günlük yaşam alışkanlıklarının da etkili olduğunu kaydetti.
Hava sıcaklıklarının düşmesiyle insanların daha fazla kapalı alanlarda vakit geçirdiğini ve yakın temasın arttığını hatırlatan Yıldırım, yeterince havalandırılmayan ortamların enfeksiyonların yayılmasını kolaylaştırabildiğini ifade etti.
Düşük nemin solunum yollarındaki koruyucu bariyeri etkileyebildiğini belirten Yıldırım, sıcaklık ve nem koşullarının bazı solunum yolu virüslerinin çevredeki dayanıklılığını ve bulaşma özelliklerini değiştirebildiğini dile getirdi.
Gün ışığının azalmasının D vitamini sentezi ve biyolojik ritim üzerindeki etkilerine de değinen Yıldırım, "Mevsim geçişlerinde ortaya çıkan her yakınmayı yalnızca bağışıklık sistemindeki değişikliklerle açıklamak doğru değildir. Çevresel şartlar ve günlük yaşam alışkanlıkları da bu süreçte önemli rol oynamaktadır" dedi.
Uyku düzeni ve belirtiler önem taşıyor
Gün ışığındaki değişimlerin uyku düzenini ve günlük yaşamı etkileyebildiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Yıldırım, melatonin salgılanmasındaki değişikliklerin uyku düzenini etkileyebileceğini, bunun da gün içinde yorgunluk hissine neden olabileceğini söyledi.
Yıldırım, "Gün ışığındaki azalma, melatonin salgılanmasını ve vücudun biyolojik ritmini etkileyebilir. Bunun sonucunda uyku düzeninde değişiklikler ve gün içerisinde yorgunluk hissi ortaya çıkabilir. Burun akıntısı, boğaz ağrısı ve öksürük gibi şikayetler ise özellikle solunum yolu enfeksiyonlarında görülebilir" ifadelerini kullandı.
Belirtilerin değerlendirilmesinde eşlik eden şikâyetlerin dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Yıldırım, özellikle ateş ve nefes darlığı gibi belirtilerin farklı hastalıklar açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Bağışıklığı destekleyen alışkanlıklara dikkat
Mevsim geçişlerinin daha sağlıklı geçirilmesi için günlük yaşam alışkanlıklarının önemine işaret eden Yıldırım, dengeli beslenme, yeterli su tüketimi, düzenli uyku ve fiziksel aktivitenin genel sağlığın korunmasına katkı sağladığını ifade etti.
Beslenmede sebze ve meyvelerin yanı sıra yeterli miktarda protein ve tam tahıllara yer verilmesini öneren Yıldırım, yetişkinlerin günde 7-9 saat uyumasının da önemli olduğunu kaydetti.
Solunum yolu enfeksiyonlarından korunmak için el hijyenine dikkat edilmesi ve kapalı ortamların düzenli olarak havalandırılması gerektiğini belirten Yıldırım, risk grubundaki kişilerin aşı önerileri için hekimlerine danışmasını istedi.
Yıldırım, "65 yaş ve üzerindeki kişiler, kronik hastalığı bulunanlar ve sağlık çalışanları mevsimsel influenza aşısı konusunda hekimlerine danışmalıdır. Gerekli durumlarda güncel COVID-19 aşı önerileri de kişinin sağlık durumu doğrultusunda hekim tarafından değerlendirilmelidir" dedi.
Kronik hastalığı bulunanlar kontrollerini aksatmamalı
Mevsimsel değişikliklerin diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları, astım ve KOAH gibi kronik hastalıkların kontrolünü etkileyebildiğine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Yıldırım, bu hastalıkları bulunan kişilerin düzenli sağlık kontrollerini sürdürmesi gerektiğini belirtti.
Özellikle astım ve KOAH hastalarında sonbahar döneminde viral enfeksiyonlar ve mevsimsel alerjenlerdeki değişiklikler nedeniyle hastalık alevlenmelerinin görülebildiğini ifade eden Yıldırım, "Kronik hastalığı bulunan kişilerin kontrollerini aksatmaması ve ilaçlarını doktor önerisi olmadan bırakmaması gerekir." diye konuştu.
Şikâyetler şiddetlenirse sağlık kuruluşuna başvurulmalı
Solunum yolu enfeksiyonlarına işaret edebilecek belirtilerin uzun sürmesi veya şiddetlenmesi durumunda sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini vurgulayan Yıldırım, nefes darlığı ve göğüs ağrısı gibi belirtilerin göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.
Günlük yaşamda alınabilecek önlemlerin önemini hatırlatan Yıldırım, "Belirtilerin yalnızca mevsim geçişine bağlı olduğu düşünülmemeli, gerektiğinde tıbbi değerlendirme yapılmalıdır. Sabah ve akşam saatleri arasındaki sıcaklık farklarına karşı katmanlı giyinmek, ani terleme ve üşümeyi önlemeye yardımcı olabilir. Yeterli su tüketimi, düzenli uyku, dengeli beslenme, el hijyeni ve kapalı ortamların havalandırılması gibi alışkanlıkların sürdürülmesi de sağlığın korunması açısından önemlidir" diye konuştu.
