Uzman Psikolog Esma Yıldız, mevsimsel depresyonun belirtilerine ve ruh sağlığını korumak için alınabilecek önlemlere dikkat çekti.
Elazığ Medilines Hospital Uzman Psikoloğu Esma Yıldız, mevsim geçişlerinin ruh sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Halk arasında mevsimsel depresyon olarak bilinen durumun özellikle sonbahar ve kış aylarında görüldüğünü belirten Yıldız, gün ışığından yararlanma süresinin azalmasıyla birlikte bazı kişilerde ruhsal ve fiziksel değişiklikler yaşanabildiğini ifade etti.
Mevsimsel depresyon hangi belirtilerle ortaya çıkıyor?
Mevsimsel duygudurum örüntüsünün, depresif belirtilerin belirli mevsimlerde ortaya çıkması ve yılın diğer dönemlerinde hafiflemesiyle karakterize olduğunu belirten Yıldız, bu durumun en sık sonbahar ve kış aylarında görüldüğünü söyledi.
Gün ışığının azalmasıyla birlikte çökkünlük, enerji kaybı, günlük aktivitelere karşı ilgi azalması, aşırı uyuma, iştah artışı ve özellikle karbonhidrat tüketme isteği gibi belirtilerin görülebileceğini aktaran Yıldız, sosyal hayattan uzaklaşmanın da bu tabloya eşlik edebileceğini kaydetti.
Yıldız, sonbaharda havaların soğumasıyla zaman zaman keyifsiz hissetmenin tek başına mevsimsel depresyon anlamına gelmediğinin altını çizerek şu ifadeleri kullandı:
"Halk arasında mevsimsel depresyon olarak bilinen bu durum, depresif belirtilerin belirli mevsimlerde ortaya çıkması ve yılın diğer dönemlerinde hafiflemesiyle karakterizedir. Mevsimsel örüntü, özellikle depresif bozukluklarla ilişkili olarak değerlendirilen klinik bir özelliktir."
Her mevsim değişikliği depresyon anlamına gelmiyor
Mevsimsel depresyonda belirtilerin belirgin olması, kişinin günlük yaşamını ve işlevselliğini etkilemesi ve belirli dönemlerde tekrarlaması gerektiğini vurgulayan Yıldız, tanının ruh sağlığı uzmanları tarafından değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Mevsimsel etkilerin yalnızca sonbahar ve kış aylarıyla sınırlı olmadığını da hatırlatan Yıldız, daha nadir olmakla birlikte ilkbahar ve yaz aylarında da depresif belirtilerin görülebildiğini söyledi. Bu dönemlerde uyku güçlükleri, huzursuzluk, iştah azalması ve enerji değişimlerinin yaşanabileceğini ifade etti.
Yağmurlu hava herkesi aynı şekilde etkilemiyor
Hava koşullarının insanların ruh hali üzerindeki etkisinin kişiden kişiye değişebildiğini belirten Yıldız, aynı yağmurlu günün bir kişi için huzur verici, başka biri içinse mutsuzluk ve yalnızlık hissini artırıcı olabileceğine dikkat çekti.
Bu farklılığın kişilik özellikleri, geçmiş deneyimler, mevcut psikolojik durum, sosyal destek kaynakları ve yaşam koşullarıyla ilişkili olduğunu dile getiren Yıldız, hava durumuna verilen duygusal tepkilerin kişisel algılara göre şekillendiğini belirtti.
Ruh sağlığını korumak için bu alışkanlıklara dikkat
Mevsim geçişlerinde ruh sağlığını desteklemek için günlük yaşamda bazı alışkanlıkların önem taşıdığını kaydeden Yıldız, gün ışığından yararlanılması, fiziksel aktivitenin sürdürülmesi, uyku düzeninin korunması ve sosyal ilişkilerin ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi.
Kitap okumak, müzik dinlemek, hobilerle ilgilenmek ve sevilen kişilerle vakit geçirmenin günlük yaşama olumlu deneyimler katabileceğini belirten Yıldız, kişilerin kendi duygu durumlarını da takip etmelerini önerdi.
Ruh halindeki değişimlerin ne zaman başladığını, ne kadar sürdüğünü ve günlük yaşamı nasıl etkilediğini gözlemlemenin kişinin kendisini daha iyi anlamasına yardımcı olabileceğini ifade eden Yıldız, profesyonel desteğin önemini de vurguladı.
Uzun süren ruhsal değişimleri hafife almayın
Her mutsuzluğun depresyon olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Yıldız, uzun süre devam eden, tekrarlayan ve günlük yaşamı olumsuz etkileyen duygu durum değişikliklerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.
Mevsimsel depresyon tanısı alan kişilerde profesyonel değerlendirmenin önemine işaret eden Yıldız, gerektiğinde psikoterapi ve diğer tedavi yaklaşımlarından yararlanılabileceğini ifade etti.
Ruh sağlığının yalnızca iyi hissedilen dönemlerde değil, zorlanılan zamanlarda da özen gösterilmesi gereken bir bütün olduğunu vurgulayan Yıldız, bazen gün ışığından yararlanmanın, kısa bir yürüyüşün veya sevdikleriyle iletişim kurmanın iyi gelebileceğini, bazı durumlarda ise profesyonel desteğe ihtiyaç duyulabileceğini dile getirdi.
