Öksürük, ateş, titreme, halsizlik ve göğüs ağrısı… Sonbahar ve kış aylarında sık görülen bu şikâyetler yalnızca grip veya üst solunum yolu enfeksiyonlarının değil, zatürrenin de habercisi olabiliyor. Bakteri ve virüslerin neden olduğu zatürre, özellikle ileri yaştaki kişilerde farklı ve sinsi belirtilerle ortaya çıkabiliyor. Acıbadem Bakırköy Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Süha Alzafer, zatürrenin önemine dikkat çekerek hastalığın belirtileri, tedavisi ve korunma yolları hakkında bilgi verdi.
Zatürre her mevsim görülebiliyor
Zatürreye neden olan mikroorganizmalar solunum yoluyla vücuda giriyor. Enfekte kişilerin öksürmesi, hapşırması veya konuşması sırasında çevreye yayılan bazı bakteri ve virüsler hastalığın bulaşmasına neden olabiliyor.
Zatürre her mevsim görülebilse de viral üst solunum yolu enfeksiyonlarının arttığı sonbahar ve kış aylarında daha sık ortaya çıkıyor. Hastalık bazen virüs kaynaklı başlayıp bakteriyel enfeksiyonun da eklenmesiyle ilerleyebiliyor.
Acıbadem Bakırköy Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Süha Alzafer, zatürrenin ciddi enfeksiyon hastalıklarından biri olduğunu belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Zatürre, başımıza gelebilecek en ciddi enfeksiyon hastalıklarından biridir. Özellikle ileri yaştaki kişilerde belirti olmadan da gelişebilmesi, hastalığın fark edilmesini güçleştirebilir. Öyle ki, zatürre bazen depresyon belirtileri ile bile ortaya çıkabilir”
İleri yaş ve kronik hastalıklar riski artırıyor
Zatürreye yakalanma ihtimalini artıran faktörler arasında ileri yaş, sigara ve alkol kullanımı bulunuyor. Kalp hastalıkları, diyabet, kanser ve kronik akciğer hastalıkları da riski artıran etkenler arasında yer alıyor. Ayrıca bağışıklık sistemini baskılayan ilaçların kullanılması da hastalığa yakalanmayı kolaylaştırabiliyor.
Dr. Süha Alzafer, zatürrenin bakteri veya virüs kaynaklı gelişebildiğini belirterek Covid-19 döneminde yaşanan ağır zatürre vakalarını da hatırlattı.
Belirtilerdeki değişime dikkat!
Zatürrede en sık görülen belirtiler arasında öksürük, ateş, titreme, göğüs ağrısı, halsizlik, iştahsızlık ve baş ağrısı bulunuyor. Ancak özellikle öksürüğün niteliğinde değişiklik olması ve balgam renginin farklılaşması hastalık açısından önem taşıyor.
Balgamın sarı, yeşil veya pas rengine dönüşmesi, balgamda kan görülmesi, göğüs ağrısı ve titreme gibi şikâyetlerin dikkate alınması gerekiyor.
Dr. Alzafer, ileri yaştaki kişilerde hastalığın alışılmış belirtiler dışında da kendini gösterebileceğine işaret ederek şu uyarıda bulunuyor:
“Öksürüğün niteliğinin değişmesi, balgam renginin sarı, yeşil veya pas rengine dönmesi, balgamda kan görülmesi, göğüs ağrısı, ateş ve titreme gibi belirtiler zatürre açısından önem taşır. Özellikle ileri yaştaki hastalarda bu belirtilerin hiçbiri olmayıp, daha farklı ve sinsi bir tabloyla, kişilik değişikliği veya depresyon belirtileriyle bile ortaya çıkabilmektedir.”
Akciğer kanseri ve tüberkülozla karıştırılabiliyor
Zatürre, bazı durumlarda akciğer kanseri ve tüberküloz ile karıştırılabiliyor. Özellikle bazı kanser türleri, akciğer röntgeninde zatürreye benzer görüntüler oluşturabiliyor. İki hastalığın aynı anda görülmesi de mümkün olabiliyor.
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Süha Alzafer, zatürre tedavisine rağmen radyolojik bulguları uzun süre gerilemeyen hastalarda akciğer kanseri ihtimalinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Tüberkülozun da bazı durumlarda zatürreyle karıştırılabildiğine dikkat çekiyor.
Zatürre riskini azaltmanın 6 yolu
Dr. Süha Alzafer, zatürre riskini azaltmaya yardımcı olabilecek 6 önemli önlemi şöyle sıralıyor:
- Sağlıklı beslenin.
- Yeterli ve kaliteli uyuyun.
- Sigara ve alkol tüketiminden kaçının.
- Düzenli egzersiz yapın.
- Kronik hastalıklarınızı kontrol altında tutun.
- Yaşınıza ve sağlık durumunuza uygun aşıları yaptırın.
Zatürre aşısı için yaş uyarısı
Zatürreye karşı korunmada aşıların da önemli olduğunu belirten Dr. Alzafer, sağlıklı bireylerde zatürre aşısının 50 yaşından itibaren yaptırılması gerektiğini ifade ediyor. Kronik hastalığı bulunan, bağışıklık sistemiyle ilgili sorun yaşayan veya daha önce zatürre geçiren kişilerin ise aşıyı daha erken yaşlarda yaptırmasının faydalı olabileceğini belirtiyor.
