Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı İbrahim Zeyrek, otizmin nörogelişimsel bir bozukluk olduğunu ve görülme sıklığının dramatik şekilde yükseldiğini ifade etti. 1970'li yıllarda 10 binde bir olan oranın günümüzde her 33 çocuktan birine düştüğünü belirten Zeyrek, erkek çocukların kızlara oranla 3 ila 5 kat daha fazla risk altında olduğunu kaydetti.
"Sadece konuşma gecikmesi yetmez"
Ailelerin en çok "konuşma gecikmesi" şikayetiyle başvurduğunu söyleyen Zeyrek, otizmin çekirdek belirtilerini (A belirtileri) şu şekilde sıraladı:
-
Sosyal Temas Yoksunluğu: Göz teması kuramama, ismine tepki vermeme.
-
İletişim Eksikliği: İşaret edilen yere bakamama, karşılıklı etkileşim kuramama.
-
Tekrarlayıcı Hareketler: Kanat çırpma, kendi etrafında dönme, parmak ucunda yürüme ve kelime tekrarları (ekolali).

"3 yaş sınırı" bir şehir efsanesi
Eskiden inanılan "3 yaşından önce tanı konulamaz" düşüncesinin yanlış olduğunu vurgulayan Uzman İbrahim Zeyrek, erken tanının önemini şu sözlerle anlattı:
"0-6 yaş arası beyin gelişimi için en kritik dönemdir. Kullanılmayan nöron bağlantılarının yok olduğu 'budanma' süreçleri bu yaşlarda yaşanır. Tanı ne kadar erken konulursa, özel eğitimle alınacak verim o kadar artar."
İleri baba yaşı ve "Ekran" faktörü
Vaka artışındaki nedenlere de değinen Zeyrek, farkındalığın artmasının yanı sıra ileri baba yaşının da bir risk faktörü olduğunu belirtti. Günümüzde evlilik yaşının yükselmesinin bu tabloda etkili olduğunu ifade eden uzman, ekran kullanımıyla ilgili de önemli bir parantez açtı:
-
Ekran Otizm Yapar mı?: Ekranın doğrudan otizme neden olduğu kesinleşmiş bir bilgi değildir.
-
Şiddeti Artırıyor: Ancak yoğun ekran maruziyeti, var olan otizm belirtilerinin şiddetini artırmakta ve sosyal gelişimi yavaşlatmaktadır.
Tedavide "Özel Eğitim" tek seçenek
Otizmi tamamen ortadan kaldıran bir ilaç olmadığını hatırlatan Zeyrek, ilaçların sadece eşlik eden dikkat eksikliği, uyku bozukluğu veya agresyon gibi durumlar için kullanılabileceğini söyledi. En temel ve etkili tedavi yönteminin vakit kaybetmeden başlanan özel eğitim olduğunu vurguladı.





