Böbrek hücrelerinden kaynaklanan ve kontrolsüz çoğalan böbrek kanseri, çoğu zaman uzun süre belirti göstermemesi nedeniyle en tehlikeli hastalıklar arasında yer alıyor. “Sinsi” seyri nedeniyle erken dönemde fark edilmesi güç olan bu kanser türü, genellikle ileri evrelerde bulgu veriyor.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, 2022 yılında dünya genelinde yaklaşık 434 bin yeni böbrek kanseri vakası tespit edilirken, 156 bini aşkın kişi hastalık nedeniyle yaşamını yitirdi. Türkiye’de ise her yıl ortalama 5 bin yeni vaka tanı alıyor. Uzmanlar, vaka sayısının her geçen yıl artış gösterdiğine dikkat çekiyor. Mevcut artış hızının sürmesi halinde, 2050 yılına kadar dünya genelindeki hasta sayısının 800 binin üzerine çıkması bekleniyor.
Bu artışın arkasında ise çağın en önemli sağlık sorunları arasında gösterilen obezite, yüksek tansiyon ve sigara kullanımı bulunuyor.
Acıbadem Ataşehir Hastanesi Üroloji Uzmanı Prof. Dr. Ender Özden, erken tanının hayati önem taşıdığına dikkat çekerek,
“Erken tanı konulabilmesi için aile öyküsü olan ve diyaliz aşamasında böbrek yetmezliği bulunan hastalarda yılda bir kez tüm batın ultrasonu çekilmesinde fayda var’’ diyor.
Bu risk grubundakiler daha dikkatli olmalı
Böbrek kanseri genellikle ileri yaşlarda daha sık görülse de, son yıllarda 50 yaş altındaki bireylerde de artış gözleniyor. Uzmanlara göre bu durum, büyük ölçüde yaşam tarzı alışkanlıklarıyla ilişkilendiriliyor. Sigara kullanımı, obezite ve hipertansiyon, böbrek kanseriyle ilişkisi bilimsel olarak kanıtlanmış üç temel risk faktörü olarak öne çıkıyor.
Araştırmalar, hastalığın erkeklerde kadınlara kıyasla yaklaşık iki kat daha sık görüldüğünü ortaya koyuyor.
Uzun süre sessiz kalabiliyor
Vücudun toksinlerden arınmasında kritik rol üstlenen böbreklerde gelişen kanser, çoğu zaman belirti vermeden ilerliyor. Hastalık ileri evrelere ulaştığında ise bazı şikâyetler ortaya çıkabiliyor.
Prof. Dr. Ender Özden, bu sürece ilişkin şu değerlendirmeyi yapıyor:
“En sık karşılaştığımız belirtiler idrarda kan görülmesi ve yan ağrısıdır. Ancak, hiç görmek istemediğimiz metastaz aşamasında, yayılım gösterdiği organlara bağlı olarak farklı şikayetlere veya bulgulara neden olabilmektedir.”
Erken teşhisle başarı oranı yükseliyor
Böbrek kanseri çoğu zaman, başka bir nedenle yapılan ultrason, tomografi veya MR gibi görüntüleme tetkikleri sırasında tesadüfen saptanıyor. Uzmanlar, erken evrede yakalanan vakalarda tedavi başarısının oldukça yüksek olduğuna dikkat çekiyor.
Tedavi sürecinin hastalığın evresine göre planlandığını belirten Prof. Dr. Ender Özden,
“Teşhis sonrasında, ekip çalışmasıyla, hastalığın evresine uygun bir tedavi planı oluşturulmaktadır. Tedavide multidisipliner yaklaşım hastaların hem yaşam sürelerini uzatmakta hem de kalitesini artırmaktadır” ifadelerini kullanıyor.
Tedavinin temelini cerrahi yöntemlerin oluşturduğunu belirten Özden, uygun hastalarda yalnızca tümörlü dokunun çıkarılarak böbreğin korunabildiğini, ancak tümörün boyutu ve yerleşimine bağlı olarak bazı durumlarda böbreğin tamamen alınmasının gerekebildiğini vurguluyor.
