Ramazan ayının başlamasıyla birlikte, oruç ibadetini yerine getiren vatandaşların en sık karşılaştığı durumların başında "dalgınlıkla yeme-içme" geliyor. Birçok kişi, "Oruçlu olduğumu unuttum, şimdi ne yapmalıyım?" sorusuna yanıt arıyor. İslam hukukuna ve Diyanet İşleri Başkanlığı'nın açıklamalarına göre, unutkanlıkla yapılan eylemler ibadetin geçerliliğini doğrudan etkilemiyor.
Oruçlu olduğunu tamamen unutarak bir şey yiyen veya içen kişinin, durumu fark ettiği anda yemeği bırakması ve ağzını çalkalaması gerekiyor. Şayet kişi oruçlu olduğunu hatırladıktan sonra yemeye devam ederse, bu durum orucu bozar ve kaza gerektirir.
Unutma ve yanılma arasındaki fark
Fıkhi kaynaklarda "unutma" bir mazeret (özür) olarak kabul edilirken, "yanılma" farklı değerlendiriliyor. Örneğin, imsak vaktinin henüz gelmediğini zannederek yemeğe devam etmek bir "yanılma"dır. Bu durumda oruç başlangıç şartını yitirdiği için sahih sayılmaz ve o günün orucunun kaza edilmesi gerekir.
Orucu bozmayan başlıca durumlar
Oruç ibadeti sırasında günlük hayatta sıkça karşılaşılan birçok durum, sanılanın aksine orucu bozmuyor. İşte merak edilen o maddelerden bazıları:
-
Unutarak yeme-içme: Hatırlandığı an bırakılırsa oruç devam eder.
-
Ağız ve diş sağlığı: Misvak kullanmak, macun yutulmadığı sürece diş fırçalamak ve iğnesiz diş çektirmek orucu bozmaz.
-
Kişisel bakım: Parfüm veya kolonya koklamak, banyo yapmak, kaş veya bıyık aldırmak oruca engel değildir.
-
Sağlık müdahaleleri: Kan aldırmak, akupunktur tedavisi, göze ilaç damlatmak ve oksijen tüpü kullanmak orucu bozmayan tıbbi işlemler arasında yer alır.
Dikkat edilmesi gereken hassas noktalar
Bazı durumlar mezheplere göre farklılık gösterebilir. Örneğin, kulağa pamuklu çubuk sokmak veya idrar yoluna pamuk koymak Hanefi mezhebine göre orucu bozmazken, Şafiî mezhebinde orucun bozulmasına neden olabilir. Ayrıca, ağza giren ter veya gözyaşı miktar olarak çoksa ve tuzluluğu ağız içinde hissedilip yutulursa oruç bozulur; ancak miktar azsa bu durum orucu etkilemez.
