EY’nin 2026 Yapay Zekâ Duyarlılık Endeksi, 23 ülkede yapılan araştırmaya göre yapay zekâ kullanımının hızla arttığını, ancak güven ve kontrol endişelerinin sürdüğünü ortaya koydu.
Araştırmanın kapsamı ve genel bulgular
EY tarafından yayımlanan Yapay Zekâ Duyarlılık Endeksi 2026, 23 ülkede 18 yaş ve üzeri 18 bin kişiyle gerçekleştirilen araştırmaya dayanıyor. Sonuçlara göre katılımcıların yüzde 84’ü son altı ay içinde yapay zekâ kullandığını belirtirken, yüzde 16’sı insan müdahalesi olmadan görevleri yerine getirebilen otonom yapay zekâ sistemlerini deneyimlediğini ifade ediyor. Bulgular, yapay zekânın yalnızca yardımcı bir araç olmaktan çıkarak karar süreçlerine daha fazla dahil olduğunu gösteriyor.
Yapay zekâ kullanım alanları ve otonom deneyimler
Araştırma, yapay zekânın özellikle düşük riskli ve günlük işlerde yoğun kullanıldığını ortaya koyuyor. Yol tarifi, müşteri hizmetleri, seyahat planlama ve içerik önerileri gibi alanlar bu kullanımın başında geliyor. Katılımcıların yüzde 9’u otonom araç veya sürücüsüz taksi kullandığını, yüzde 10’u yapay zekânın kendi adına ürün satın aldığını, yüzde 11’i ise alışveriş ve bankacılık işlemlerinde yapay zekâya izin verdiğini belirtiyor. Ayrıca katılımcıların bir bölümü indirimlerin otomatik uygulanması ve müşteri hizmetlerinin yapay zekâ tarafından çözülmesine olumlu yaklaşıyor.
Güven, kontrol ve endişe verileri
Endeks sonuçları, kullanım artışına rağmen güven konusundaki kaygıların sürdüğünü ortaya koyuyor. Katılımcıların yüzde 66’sı yapay zekâ sistemlerinin siber saldırıya uğramasından endişe duyarken, yine yüzde 66’sı insan denetiminin gerekli olduğunu düşünüyor. Ayrıca yüzde 73’lük kesim, gerçek içerik ile yapay zekâ üretimi içerikleri ayırt etmekte zorlanma konusunda kaygı taşıyor. Bu veriler, benimsemenin güven artışıyla aynı hızda ilerlemediğine işaret ediyor.
Öncü pazarlar ve küresel farklılıklar
Araştırma, Hindistan, Çin, Brezilya, Meksika, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Hong Kong ve Güney Kore’yi öncü pazarlar olarak tanımlıyor. Bu ülkelerde yapay zekâ kullanım oranı yüzde 94’e, otonom kullanım oranı ise yüzde 24’e ulaşıyor. Diğer bölgeler ise daha yavaş benimseme gösterirken, kullanım oranlarında yüzde 12–15, otonom kullanımda ise yüzde 11–13 geride kalıyor.
Uzman değerlendirmesi
EY Türkiye Danışmanlık Bölümü Yapay Zekâ Hizmetleri Lideri Reyzi Devrim Pamir, yapay zekâya yönelik güven oluşmadan kullanımın hızla arttığını belirtiyor. Pamir’e göre kullanıcılar önce düşük riskli alanlarda yapay zekâyı benimsiyor, ardından bu kullanım daha kritik alanlara yayılıyor. Bu nedenle güvenin sonradan eklenen bir unsur değil, sistem tasarımının temel parçası olması gerektiği vurgulanıyor.
EY Yapay Zekâ Duyarlılık Endeksi, yapay zekânın günlük yaşamda nasıl kullanıldığını, kullanıcıların bu teknolojiye yönelik güven düzeylerini ve beklentilerini analiz etmeyi amaçlayan uluslararası bir araştırma olarak öne çıkıyor. Endeks, aynı zamanda yapay zekânın benimsenme hızını küresel ölçekte karşılaştırmalı olarak ortaya koyuyor.
Araştırma sonuçları, yapay zekânın kullanımının hızla yaygınlaştığını ancak güven, kontrol ve hesap verebilirlik konularındaki endişelerin devam ettiğini gösteriyor. Bu durum, teknolojinin daha geniş alanlarda kullanılmasına rağmen, insan denetimi ve güven çerçevesinin önemini koruduğunu ortaya koyuyor.
