Yaz aylarında etkisini artıran yüksek sıcaklık ve nem, yalnızca fiziksel yorgunluğa neden olmuyor. Uzmanlara göre sıcak hava, beynin uyku mekanizmasını da olumsuz etkileyerek yaşam kalitesini düşürüyor. Kalitesiz ve yetersiz uyku; dikkat, hafıza ve refleksler üzerinde olumsuz sonuçlar doğururken, günlük yaşamdan iş performansına kadar birçok alanı etkileyebiliyor.
Medicana International İzmir Hastanesi Nöroloji Bölümü Uzmanı Uzm. Dr. Vusal Najafaliyev, yaz aylarında uyku hijyenine daha fazla önem verilmesi gerektiğini belirterek, özellikle sıcak ve nemli havaların uyku düzenini bozduğunu ifade etti.
Sıcak ve nem uyku kalitesini düşürüyor
Yaz mevsiminde sıcaklıkların yükselmesiyle birlikte bazı kişilerin güne dinç başlarken bazılarının ise yorgun uyandığını belirten Uzm. Dr. Vusal Najafaliyev, bunun en önemli nedenlerinden birinin bozulan uyku düzeni olduğunu söyledi.
Sıcak ve nemli ortamların uykuya dalma süresini uzattığını ve derin uyku evresini azalttığını vurgulayan Najafaliyev, bu dönemde uyku şikâyetiyle polikliniklere başvuran hasta sayısında belirgin artış gözlemlediklerini dile getirdi.
"Uyku sadece dinlenme süreci değildir"
Uykunun yalnızca dinlenmekten ibaret olmadığını belirten Uzm. Dr. Vusal Najafaliyev, kaliteli uykunun beyin sağlığı ve günlük yaşam açısından hayati önem taşıdığına dikkat çekti.
Yetersiz uykunun oluşturabileceği riskleri anlatan Najafaliyev, şu değerlendirmede bulundu:
“Yetersiz ve kalitesiz uyku; dikkat süresinin azalmasına, öğrenme ve hafıza süreçlerinin olumsuz etkilenmesine, karar verme becerisinde bozulmaya ve reflekslerde yavaşlamaya neden olur. Bu durum iş verimliliğinde düşüşe, sosyal ilişkilerde sinirliliğe, hatta trafik ve iş kazalarında ciddi artışlara zemin hazırlayabilir. Günlük performansımızı doğrudan etkileyen yaz uykusuzluğunu bu yönüyle asla hafife almamalıyız.”
Klima ve vantilatör doğru kullanılmalı
Yaz gecelerinde serinlemek amacıyla kullanılan klima ve vantilatörlerin doğru şekilde kullanılmasının uyku kalitesini artırabileceğini belirten Uzm. Dr. Vusal Najafaliyev, yanlış kullanımın ise bazı sağlık sorunlarına yol açabileceğini söyledi.
Najafaliyev, “Doğru kullanıldığında bu cihazlar uyku kalitesini artırır. Ancak klimanın çok düşük sıcaklıklara ayarlanması veya hava akımının doğrudan kişinin üzerine gelmesi kas ağrılarına ve boğaz kuruluğuna yol açar. İdeal olan, oda sıcaklığının yaklaşık 22-24 derece arasında tutulması, cihazın düzenli bakımının yapılması ve hava akımının doğrudan yatağa yöneltilmemesidir. Ayrıca ekranlardan yayılan mavi ışık melatonin salgısını baskıladığı için yatmadan en az bir saat önce telefon ve tablet kullanımı sınırlandırılmalıdır” diye konuştu.
Horlama ve nefes durması uyarısı
Çocuklar, yaşlılar ve nörolojik hastalığı bulunan bireylerde vücut ısısını düzenleme mekanizmasının daha hassas çalıştığını belirten Uzm. Dr. Vusal Najafaliyev, bu grupların yaz sıcaklarından daha fazla etkilenebileceğini ifade etti.
Yaz gecelerinde zaman zaman uyanmanın veya hafif terlemenin normal kabul edilebileceğini söyleyen Najafaliyev, uzun süren uyku problemlerinde ise mutlaka uzman değerlendirmesi gerektiğini vurguladı.
Uzm. Dr. Vusal Najafaliyev, “Çok sıcak gecelerde zaman zaman uyanmak veya hafif terlemek normal kabul edilebilir. Ancak uyku sorunları birkaç haftadan uzun sürüyor, sık tekrarlıyor veya günlük yaşamı belirgin şekilde etkiliyorsa alarm zilleri çalıyor demektir. Özellikle yüksek sesle horlama, uykuda nefes durması, sabah baş ağrısı ve gündüz istemsiz uyuklama gibi belirtiler varsa, altta yatan nedenlerin araştırılması için mutlaka bir nöroloji uzmanı değerlendirmesi gereklidir.” ifadelerini kullandı.
