İzmir’de eğitimine devam eden genç öğrencinin geliştirdiği “ONCOMathRIX” adlı projenin, açık kaynak verilerle yüzde 97 başarı oranına ulaştığı ve patent sürecinin devam ettiği bildirildi.
Acı kayıp, bilimsel yolculuğa dönüştü
Sıdıka Rodop Anadolu Lisesi 10. sınıf öğrencisi olan 16 yaşındaki Melek Öztürk’ün hayatı, annesi Zehra Öztürk’ün ağır bir hastalıkla mücadele etmeye başlamasıyla değişti. Annesine önce pankreas kanseri, ardından böbrek üstü bezi kanseri teşhisi konulması, genç öğrencinin sağlık alanına yönelmesinde belirleyici oldu.
Tedavi sürecinde yaşanan zorluklara ve hasta yakınlarının yaşadığı duygusal yıkıma tanıklık eden Öztürk, annesini kaybetmesinin ardından benzer acıların önüne geçebilmek için çalışmaya karar verdi. Matematik ve biyolojiye duyduğu ilgiyi bir araya getiren genç öğrenci, okulundaki TEKNOFEST ve TÜBİTAK projelerine hazırlanan “Matrix” adlı matematik kulübünde çalışmalarına başladı.
Dijital patolojide iş yükünü azaltmayı hedefliyor
Matematik öğretmeni Erhan Erdoğan’ın desteğiyle araştırmalarını derinleştiren Öztürk, dijital patoloji alanında önemli bir iş yükü bulunduğunu fark etti. Bu doğrultuda fikrini akademik çevrelerle paylaşan öğrenci, böbrek hücresi karsinomu tanısında patoloji uzmanlarının işini kolaylaştırmayı amaçlayan matematik tabanlı bir farmakolojik karar destek sistemi geliştirdi.
“ONCOMathRIX” adı verilen sistem, biyolojik verileri topolojik ve diferansiyel analiz yöntemleriyle işleyerek hücre yapısındaki değişimleri yüksek hassasiyetle modelleyebiliyor. Böylece ilaç etkileşimleri ve tedavi süreçleri dijital ortamda analiz edilebiliyor.
“Kanser hastalarına umut olabilmek için çalışıyorum”
Annesinin tedavi sürecinin kendisine ilham verdiğini vurgulayan Melek Öztürk, “Bu süreçte hastanın ve hasta yakınlarının ne kadar yıkıldığını, ne kadar zor dönemlerden geçtiğini bizzat yaşadım. Annemi kaybettikten sonra bu konuyla ilgili bir adım atmam gerektiğine olan inancım arttı ve projemi bu motivasyonla hayata geçirdim.” ifadelerini kullandı.
Sistemin histopatolojik görüntülerdeki gürültüyü azaltarak bunları ısı haritalarına dönüştürdüğünü aktaran Öztürk, böbrek kanserinde evreleme yaparak kişiselleştirilmiş tedavi örnekleri sunduğunu belirtti. “Mevcut 537 açık kaynak veri setiyle yüzde 97 başarı oranına ulaştık. Şu an projemizin marka tescili ve patenti mevcut olup fikri ve sınai mülkiyet hakkı başvurularımızı da revize ettik. Sadece benim değil, birçok kanser hastasının yaşadığı bu zorluklara umut olabilmek ve bilime fayda sağlamak adına çalışıyorum. Aynı zamanda konuyla ilgili bir makalenin de yayım süreçlerini yürütüyorum.” dedi.
Görüntü işleme teknolojilerinde yeni imkanlar
Projeye akademik destek veren uzmanlar, yapay zekâ tabanlı görüntü işleme sistemlerinin tıpta giderek daha fazla önem kazandığını vurguluyor. Kişiselleştirilmiş tıp uygulamalarının ve akıllı sistemlerin sağlık alanının geleceğinde belirleyici olacağı ifade edilirken, geliştirilen modelin farklı alanlarda da kullanılma potansiyeline dikkat çekiliyor.
“Türkiye’de bir ilke imza attı”
Okul yönetimi ve öğretmenleri de Melek Öztürk’ün başarısının önemli bir örnek oluşturduğunu belirtiyor. Okul Müdürü Zeynep Aslan, öğrencilerinin geliştirdiği projeyle tıp dünyasında Türkiye’de bir ilke imza attığını ifade ederek bu başarının daha ileriye taşınması için destek beklediklerini söyledi.
Matematik öğretmeni Erhan Erdoğan ise öğrencisinin topolojiden tıbba ve onkolojiye kadar uzanan disiplinler arası çalışmasını gurur verici bulduklarını belirterek, gençlerin bilimsel üretime yönelmesinin önemine dikkat çekti.
