Evde C vitamini serumu hazırlanabileceği yönündeki paylaşımlar sosyal medyada geniş yankı uyandırdı. Bazı içeriklerde tariflerin, tıp tarihinin önemli isimlerinden İbn-i Sina’nın eseri El-Kanun fi't-Tıb’a dayandırıldığı öne sürülüyor. Ancak dermatoloji uzmanları, modern formülasyon bilgisi olmadan hazırlanan karışımların cilt sağlığı açısından risk taşıyabileceğini belirtiyor.
C vitamini neden tercih ediliyor?
Uzmanlara göre C vitamini (askorbik asit), cilt bakımında en sık kullanılan antioksidanlar arasında yer alıyor.
-
Serbest radikallere karşı koruma sağlıyor.
-
Kolajen üretimini destekliyor.
-
Cilt tonunun dengelenmesine yardımcı oluyor.
Bu özellikleri nedeniyle kozmetik ürünlerde yaygın olarak kullanılıyor. Ancak etkinliğinin korunabilmesi için belirli koşullarda formüle edilmesi gerekiyor.
Evde serum yapılabilir mi?
Sosyal medyada paylaşılan tariflerde genellikle taze limon suyu, saf su, doğal gliserin ve bazı durumlarda E vitamini kapsülü kullanılması öneriliyor.
Tarihi kaynaklarda limon ve bitkisel özlerin cilt sağlığı için önerildiği bilinse de, uzmanlar doğrudan limon suyunun cilde uygulanmasının tahrişe yol açabileceğini vurguluyor.
C vitamini ışık, hava ve ısıyla temas ettiğinde hızla oksitlenebiliyor. Bu nedenle laboratuvar ortamında belirli pH seviyelerinde ve stabilizasyon teknikleriyle hazırlanması gerekiyor. Dermatologlara göre etkili bir C vitamini serumunun genellikle:
-
%10–20 konsantrasyon aralığında,
-
pH 3.0–3.5 seviyesinde formüle edilmesi gerekiyor.
Ev ortamında bu dengeyi sağlamak ise teknik ölçüm olmadan zor görünüyor.
Uzmanlardan limon uyarısı
Limon suyu doğal bir C vitamini kaynağı olsa da yüksek asidik yapısı nedeniyle cilt bariyerine zarar verebiliyor.
Dermatologlar, özellikle hassas ve akneye yatkın cilt tiplerinde doğrudan limon uygulamasının:
-
Kızarıklık
-
Tahriş
-
Güneş lekesi
-
Yanma hissi
gibi sorunlara yol açabileceğini belirtiyor.
Ayrıca asidik ürünlerin güneşle temas ettiğinde fototoksik reaksiyon riskini artırabileceği ifade ediliyor.
Doğal bakım trendi neden yükselişte?
Pandemi sonrası dönemde sade içerikli ve “doğal” etiketli ürünlere yönelim arttı. Geleneksel tıp kaynaklarına duyulan ilgi de bu eğilimi destekliyor.
Uzmanlar ise “doğal” ifadesinin her zaman “zararsız” anlamına gelmediğini hatırlatıyor. Bitkisel ya da ev yapımı ürünlerin de alerjik reaksiyonlara ve cilt problemlerine yol açabileceği belirtiliyor.
Evde hazırlanacak karışımların, uygulanmadan önce küçük bir bölgede test edilmesi öneriliyor.
Bilim ve gelenek birlikte değerlendirilmeli
Tarihsel kaynaklardan ilham almak kültürel açıdan değerli görülüyor. Ancak aktif içerik barındıran ürünlerde modern dermatoloji verilerinin dikkate alınması gerektiği vurgulanıyor.
Uzmanlar, özellikle hassas cilt tipine sahip bireylerin veya aktif cilt sorunu yaşayanların dermatolog görüşü almadan yüksek asit içeren uygulamalara yönelmemesi gerektiğini belirtiyor.
