Ramazan ayında değişen beslenme ve uyku düzeninin, nöbet kontrolünü zorlaştırabileceği ifade ediliyor. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Celal Şalçini, epilepsi hastalarının Ramazan ayında oruç tutarken karşılaşabileceği risklere ilişkin önemli uyarılarda bulundu.
Uzun süreli açlık ve susuzluk beyin dengesini etkileyebilir
Uzun süreli açlık ve susuzluğun vücudun hassas dengesini değiştirerek beynin çalışma düzenini etkileyebileceğini ifade eden Dr. Şalçini, “Özellikle kan şekerinin düşmesi (hipoglisemi) ve vücudun susuz kalması (dehidratasyon), sinir hücrelerinin elektriksel dengesini bozarak ‘nöbet eşiği’ dediğimiz koruyucu sınırı aşağı çeker.” dedi.
Dr. Şalçini, bu durumun normalde nöbet geçirmeyen veya nöbetleri kontrol altında olan hastalarda bile beynin elektriksel fırtınalara daha açık hale gelmesine ve beklenmedik nöbetlerin tetiklenmesine yol açabileceğini vurguladı.
İlaç saatlerinin kaydırılması nöbet riskini artırabilir
Epilepsi tedavisinde en kritik kuralın ilaçların kandaki seviyesini sabit tutmak olduğunu belirten Dr. Şalçini, “İlaçların sahur ve iftar saatlerine göre (örneğin 12 saat arayla alınması gereken ilacın 16-17 saatlik boşluklarla alınması) kaydırılması, kandaki ilaç düzeyinin tehlikeli seviyelere düşmesine yol açabilir. Bu ‘ilaçsız’ kalan sürede beynin koruma kalkanı zayıflar ve tek bir doz aksatması veya geciktirilmesi bile aylar süren nöbetsiz dönemin bozulmasına, hatta hastaneye yatış gerektiren şiddetli nöbetlere sebebiyet verebilir.” şeklinde konuştu.
Her epilepsi hastası için oruç uygun olmayabilir
Epilepsi hastalarında uykunun, en az ilaç tedavisi kadar hayati öneme sahip olduğunu belirten Dr. Şalçini, sahura kalkmak için uykunun bölünmesi veya düzensiz uyku saatlerinin “uyku yoksunluğu” yaratarak beyin hücrelerini aşırı duyarlı hale getirebileceğini söyledi.
Birçok epilepsi türünde uykusuzluğun nöbeti tetikleyen en güçlü faktörlerden biri olduğuna dikkat çeken Dr. Şalçini şu değerlendirmede bulundu:
“Bu nedenle ramazan ayındaki düzensiz uyku rutini, nöbet sıklığının artması konusunda ciddi bir risk taşır. Her epilepsi hastası oruç için uygun değildir. Özellikle ilaçlara rağmen nöbetleri devam eden ‘dirençli epilepsi’ hastaları, gün içinde birden fazla veya üçten fazla ilaç kullanmak zorunda olanlar, nöbetleri uykusuzlukla tetiklenenler ve çocukluk/yaşlılık dönemindeki hastalar için oruç tutmak önerilmez. Ayrıca nöbetleri kontrol altında olsa bile, hayati risk taşıyan ağır nöbet geçmişi olan kişilerin bu kararı doktorlarına danışmadan almamaları hayati önem taşır.”
Nöbet belirtisinde oruç bırakılmalı
Nöbetlerin uzun süredir kontrol altında olduğu, tek tip ilaç kullanıldığı ve doktor onayı bulunduğu durumlarda güvenli oruç tutmanın mümkün olabileceğini belirten Dr. Şalçini, “Bu süreçte iftar ile sahur arasında bol sıvı tüketilmeli, ilaçlar doktorun önerdiği yeni zaman dilimlerine harfiyen uyularak alınmalı ve en önemlisi gün içindeki uyku kaybını telafi edecek dinlenme süreleri oluşturulmalı. Ancak oruç tutarken en ufak bir nöbet veya nöbet habercisi (aura) hissedilirse, sağlığı riske atmamak adına oruca hemen ara verilmeli ve durum doktora bildirilmeli.” uyarısında bulundu.
