Sel felaketinin ardından ev ve iş yerlerine dönülmesiyle birlikte gıda güvenliği de gündeme geliyor. Sel suyuyla temas eden yiyecekler, zarar gören ambalajlar ve soğuk zincirin bozulması, gıda kaynaklı sağlık sorunlarına yol açabiliyor. İstanbul Rumeli Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Zeynep Güler Yenipınar, sel sonrasında tüketilmemesi gereken ürünler ve alınması gereken önlemler hakkında uyarılarda bulundu.
Sel suyuyla temas eden gıdalar risk taşıyor
Suların çekilmesiyle günlük yaşamın normale dönmesi mümkün olsa da evlerdeki gıdaların güvenli olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir. Kanalizasyon atıkları, toprak ve çeşitli kirleticilerle karışabilen sel suları, temas ettikleri yiyecekleri tüketilemez hale getirebilir. Gıdanın görünüşünde veya kokusunda değişiklik olmaması da güvenli olduğu anlamına gelmez.
Dr. Öğr. Üyesi Zeynep Güler Yenipınar, sel suyuyla temas eden gıdaların tadına bakılarak kontrol edilmesinin doğru olmadığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Sel suyuyla temas etmiş bir gıdanın görünüşü ve kokusu normal olsa bile güvenli olduğunu söyleyemeyiz. Bu tür ürünlerin tadına bakarak kontrol edilmesi de doğru değil. Sel suyu, beraberinde taşıdığı mikroorganizmalar ve kirleticiler nedeniyle gıdaları tüketilemez hale getirebilir. Bu nedenle sel suyuyla temas ettiğinden şüphelenilen gıdalar tüketilmemeli”
Ambalajı sağlam görünen ürünlere dikkat
Sel sonrasında yalnızca yiyeceklerin kendisi değil, ambalajları da kontrol edilmeli. Açıkta bulunan gıdaların yanı sıra kâğıt, karton ve kumaş gibi su geçirebilen malzemelerle paketlenmiş ürünler de risk oluşturuyor. Sel suyuyla temas eden süt ve meyve suyu gibi ürünlerin karton kutuları tüketilmemeli. Dışarıdan sağlam görünen kapaklı ambalajlar da suyla temas etmiş olabileceği durumlarda güvenli kabul edilmemeli.
Yenipınar, ambalajın tek başına güvenlik garantisi olmadığını belirterek şunları söyledi:
“Bir ürünün ambalajlı olması, sel sonrasında güvenle tüketilebileceği anlamına gelmez. Ambalajın malzemesi, su geçirip geçirmediği ve fiziksel olarak zarar görüp görmediği önemlidir. Özellikle karton ambalajlı ürünlerde ve kapağı ya da gövdesi hasar görmüş konservelerde dikkatli olunmalı. Şişmiş, sızıntı yapan, açılmış veya ambalaj bütünlüğü bozulmuş ürünler tüketilmemeli.”
Elektrik kesintisi gıdaları bozabilir
Sel sırasında yaşanan elektrik kesintileri, buzdolabı ve derin dondurucularda saklanan yiyeceklerin güvenliğini etkileyebilir. Et, balık, süt, yumurta ve önceden hazırlanmış yemekler gibi çabuk bozulabilen gıdaların uygun sıcaklıkta muhafaza edilmesi önem taşıyor.
Elektrik kesintisinin ardından yiyeceklerin ne kadar süre uygun koşullarda saklandığı bilinmiyorsa tüketim konusunda dikkatli olunması gerekiyor. Yenipınar, özellikle kolay bozulabilen ürünlerde yalnızca görünüşe bakılarak karar verilmemesi gerektiğini vurguladı.
“Sel sırasında elektrik kesintisi yaşanmışsa buzdolabındaki ve dondurucudaki ürünlerin durumunu ayrıca değerlendirmek gerekir. Gıdaların uygun sıcaklıkta muhafaza edilip edilmediğinden emin olunamıyorsa yalnızca görüntüsüne bakarak karar verilmemeli. Özellikle et, süt, yumurta ve balık gibi kolay bozulabilen ürünlerde risk alınmamalı”
Mutfak yüzeyleri temizlenmeli
Sel sonrasında gıdaların ayıklanmasının yanı sıra yiyeceklerin hazırlandığı alanların temizliği de önem kazanıyor. Tezgâhlar, mutfak gereçleri ve gıdayla temas eden yüzeyler, güvenli su ve uygun temizlik yöntemleriyle temizlenip dezenfekte edilmeden kullanılmamalı. Temizlikte kullanılan suyun güvenli olduğundan da emin olunmalı.
Yenipınar, selin ardından günlük alışkanlıklara hemen dönülmemesi gerektiğini belirterek gıdaların suyla temas durumunun, ambalajlarının ve saklama koşullarının birlikte değerlendirilmesine dikkat çekti.
“Sel sonrasında yalnızca suyun çekilmiş olmasına bakarak günlük alışkanlıklara dönülmemeli. Gıdaların sel suyuyla temas edip etmediği, ambalajlarının durumu ve uygun sıcaklıkta saklanıp saklanmadıkları birlikte değerlendirilmelidir. Şüpheli ürünleri tüketmemek, gıdaların hazırlandığı alanlarda hijyeni sağlamak ve güvenli saklama koşullarına dikkat etmek, sel sonrasında gıda kaynaklı sağlık sorunlarının önüne geçilmesi açısından önem taşıyor.”
