Uyuyarak oruç tutmak caiz mi? Diyanet ve hadisler ışığında uyku ve oruç

Ramazan’ın gelmesiyle birlikte, özellikle çalışma saatleri esnek olan veya tatilde olan vatandaşların merak ettiği "uyuyarak oruç tutmak orucu bozar mı?" sorusu yeniden gündeme geldi. İslam hukukuna göre orucun geçerli olması için temel şartlar belliyken, gün boyu uyumanın orucun sevabına ve geçerliliğine etkisi, niyet ve ibadet bilinciyle yakından ilgili.

Orucun Geçerliliği Uykudan Etkilenir mi?

Bir orucun dini açıdan "sahih" yani geçerli sayılabilmesi için kişinin niyet etmiş olması ve imsak vaktinden iftar vaktine kadar orucu bozacak (yeme, içme, cinsel ilişki) eylemlerden kaçınması yeterlidir. Bu süre zarfında kişinin az veya çok uyuması, orucun sıhhatine teknik olarak bir zarar vermez. Kişi günün tamamını uyuyarak geçirse dahi, niyet etmiş olduğu sürece orucu geçerli kabul edilir.

"Oruçlunun Uykusu İbadettir" Hadisi Ne Anlama Geliyor?

İslam kaynaklarında yer alan ve sıkça paylaşılan "Oruçlunun uykusu ibadettir" (Deylemi) hadisi, alimler tarafından belirli bir çerçevede yorumlanmaktadır:

• Günahlardan Sakınma: Eğer bir kişi uyanık kaldığında gıybet edecek, kalp kıracak veya günah işleyecekse; uyuması onun için bu kötülüklerden korunma vesilesi olduğu için hayırlı kabul edilir.

  

  Ramazanda balık mı kırmızı et mi? İftarda doğru tercih hangisi?

  İçeriği Görüntüle

• Güç Toplama: İbadetlerine devam edebilmek, namazını kılabilmek veya helal rızık için çalışmak üzere güç toplamak amacıyla uyumak, niyet sebebiyle ibadet hükmüne girer.

• Abdestli Uyku: Özellikle abdestli olarak yatan ve "ibadete kalkmak" niyetiyle istirahat eden kimselerin uykusu, bir tür manevi sükunet olarak değerlendirilir.

Dikkat Edilmesi Gereken Husus: Namaz

Uykunun orucu bozmadığı kesin olsa da, gün boyu uyumanın en kritik riski farz namazların kaçırılmasıdır. İslam alimleri, oruç tutarken vakit namazlarını kasten geçirecek kadar uzun süre uyumanın, orucun "kemaline" (olgunluğuna ve manevi karşılığına) zarar vereceği konusunda hemfikirdir. Orucun asıl amacının nefis terbiyesi ve bilinçli bir ibadet süreci olduğu unutulmamalıdır.

Alimlerin Görüşü: Niyet Her Şeydir

Peygamber Efendimiz’in (SAV) "Âlimlerin uykusu ibadettir" buyurması, alimlerin uykuya dahi bir niyetle (istirahat edip daha iyi çalışmak, gece namazına uyanmak vb.) yatmasından kaynaklanır. Benzer şekilde, sıradan bir mümin de hayırlı işlere enerji toplamak için uyursa, uykusu kendisine "sadaka" ve "sevap" olarak dönebilir.