Uzmanlara göre bu şikâyetler, toplumda sanılandan daha yaygın görülen Huzursuz Bacak Sendromu (HBS) adlı nörolojik bir rahatsızlığın habercisi olabilir. Tedavi edilmediğinde ise uyku kalitesini düşürüyor, günlük yaşam performansını doğrudan etkiliyor.
Dinlenirken başlıyor, hareketle azalıyor
Huzursuz Bacak Sendromu; özellikle akşam ve gece saatlerinde ortaya çıkan, bacaklarda tarif edilmesi zor bir rahatsızlık hissi ve hareket ettirme ihtiyacıyla tanımlanıyor. Hastalar bu hissi çoğu zaman “içten gelen bir huzursuzluk”, “çekilme” ya da “elektriklenme” şeklinde ifade ediyor. Şikâyetler otururken ya da uzanırken artarken, yürüyüş ve hareketle geçici olarak azalıyor.
Uzmanlar, bu özelliğin sendromu kas krampları ve dolaşım sorunlarından ayıran en önemli fark olduğuna dikkat çekiyor.
Uyku bölünüyor, gündüz yorgunluk artıyor
Hastalığın en belirgin sonuçlarından biri uyku bozukluğu. Gece boyunca bacaklarını hareket ettirme ihtiyacı duyan kişiler sık uyanıyor, derin uykuya geçmekte zorlanıyor. Bu durum da gündüz saatlerinde:
Dikkat azalması
Halsizlik
Odaklanma sorunu
Sinirlilik
gibi şikâyetlere yol açabiliyor.
Demir eksikliği önemli risk faktörü
Huzursuz Bacak Sendromu’nun kesin nedeni her zaman net değil. Ancak bilimsel çalışmalar, beyindeki dopamin sistemiyle ilişkili bir işleyiş bozukluğuna işaret ediyor. Bunun yanında bazı risk faktörleri öne çıkıyor:
Demir eksikliği ve düşük ferritin düzeyi
Kronik böbrek hastalığı
Diyabet
Gebelik
Bazı antidepresan ve alerji ilaçları
Aile öyküsü (genetik yatkınlık)
Uzmanlar, özellikle nedeni açıklanamayan gece bacak huzursuzluğu yaşayan kişilerde demir düzeylerinin mutlaka kontrol edilmesini öneriyor.
Tanı testle değil, öyküyle konuyor
HBS için tek başına tanı koydurucu bir görüntüleme ya da laboratuvar testi bulunmuyor. Tanı çoğunlukla hastanın şikâyet tarifine dayanarak konuyor. Gerekli durumlarda kan testleriyle demir depoları ve bazı metabolik değerler inceleniyor.
Benzer belirtiler yapabilecek damar hastalıkları, nöropatiler ve kas sorunlarının dışlanması da tanı sürecinin önemli parçası kabul ediliyor.
Yaşam tarzı değişikliği şikâyeti azaltabiliyor
Tedavi planı hastanın şikâyet şiddetine göre değişiyor. Demir eksikliği saptanan kişilerde yerine koyma tedavisi uygulanırken, orta ve ağır vakalarda nörolojik ilaçlardan yararlanılabiliyor.
Uzmanların önerdiği destekleyici önlemler ise şöyle:
Düzenli uyku saatleri oluşturmak
Akşam saatlerinde kafein ve alkol tüketimini sınırlamak
Uzun süre hareketsiz kalmamak
Hafif germe egzersizleri yapmak
Ilık duş ve bacak masajı uygulamak
Gece artan ve haftalarca süren bacak huzursuzluğu şikâyeti yaşayan kişilerin, durumu “yorgunluk” diyerek geçiştirmek yerine bir nöroloji uzmanına başvurması öneriliyor. Erken değerlendirme, hem uyku kalitesini hem de yaşam konforunu belirgin biçimde artırabiliyor.
