Kalp ve damar hastalıklarının önlenmesinde sağlıklı beslenmenin belirleyici rol oynadığına dikkat çeken Kardiyoloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Yunus Amasyalı, çözünebilir liflerin kan kolesterolü üzerinde önemli etkiler sağladığını belirtti.
Liv Hospital Samsun Kardiyoloji Kliniği’nden Dr. Öğr. Üyesi Amasyalı, kalp sağlığını tehdit eden yüksek tansiyon, fazla kilo ve kolesterol sorunlarıyla beslenme alışkanlıklarının düzenlenerek mücadele edilebileceğini vurguladı. Kolesterolün büyük bölümünün karaciğerde üretildiğini, daha küçük bir kısmının ise besinlerle alındığını ifade eden Amasyalı, alınan yağın miktarı kadar türünün de belirleyici olduğunun altını çizdi.
Dr. Öğr. Üyesi Amasyalı, konuyla ilgili şu değerlendirmelerde bulundu:
“Kalp hastalıkları için risk oluşturan yüksek kan basıncı (hipertansiyon), fazla kilo ve yüksek kolesterol durumlarına karşı sağlıklı beslenme alışkanlığı ile mücadele edilebilir. Kan dolaşımındaki kolesterolün yüzde 75'i karaciğerde, yüzde 25'i ise aldığımız gıdalardan emilir. Gıdalarla aldığımız yağın miktarı ve türü, kan kolesterol düzeyine önemli ölçüde etki eder. Dolaşımdaki fazla kolesterol, kalbi besleyen damarların iç yüzeylerinde 'plak' adı verilen birikimler yapar. Bu plaklar da büyüyerek kan dolaşımını engeller. Ancak kalp hastalığına yol açan asıl etken yağın miktarından ziyade yağın türüdür. Ayrıca günde 6 gramdan fazla tuz tüketilmemelidir.”
Doymuş ve trans yağlar kalp riskini artırıyor
Beslenmede yağ dengesinin önemine değinen Amasyalı, günlük kalorinin en fazla yüzde 30’unun yağlardan alınması gerektiğini belirterek, özellikle doymuş ve trans yağlardan kaçınılması gerektiğini söyledi.
“Doymuş ve trans yağların tüketimi 'kötü kolesterol' olarak bilinen LDL kolesterol düzeyini, dolayısıyla kalp hastalığı riskini artırır. Bu tip yağlardan alınan kalorinin, günlük toplam kalorinin yüzde 10'nunu aşmaması gerekiyor. LDL kolesterolü yüksek ya da kalp hastası olanlarda ise bu oran yüzde 7'nin altına, kolesterol alımı ise günde 200 miligramın atına inmelidir. Margarin, kırmızı et, yumurta sarısı, tam yağlı süt ve ürünleri, kızarmış gıdalar, hamburger ve benzerleri, ticari unlu mamuller bu tür 'kötü' yağların başlıca kaynaklarıdır.”
Doymamış yağların ise kolesterol dengesi açısından olumlu etkiler sağladığını ifade eden Amasyalı, “Doymamış yağlar ise LDL kolesterol düzeyini düşürürken, 'iyi kolesterol' olarak adlandırılan HDL kolesterolü artırır. Zeytinyağı, fındık yağı, mısırözü yağı, balık, ceviz, soya fasulyesi bu 'iyi' yağların kaynaklarıdır ve günlük kalorinin en fazla yüzde 30'u olması gereken yağ tüketiminde bunlara ağırlık verilmelidir” dedi.
Lifli beslenme kolesterolü yüzde 15’e kadar düşürebiliyor
Kalp sağlığını korumaya yönelik beslenme önerilerini sıralayan Dr. Öğr. Üyesi Yunus Amasyalı, dengeli öğünlerin ve lifli gıdaların önemine dikkat çekti.
“Orta derecede karbonhidratlar, proteinler ve az miktarda ancak sağlıklı yağlardan oluşan dengeli öğünlerle beslenin. Tam yağlı süt ve ürünleri yerine yağı azaltılmış olanları tercih edin. Haftada 4 yumurtadan fazlasını yemeyin. LDL kolesterolü yüksek kişiler yumurta sarısı bakımından daha da dikkatli olmalıdırlar. Kırmızı et yerine balık, derisi hariç kümes hayvanları ve az yağlı etleri tercih edin. Günde en az 5 kez sebze ve meyve tüketin. Bunlarda önemli vitamin ve mineraller mevcuttur. Günde en az 8-10 bardak su içmelisiniz. Liften zengin tahıl, kepek, fasulye, meyve ve sebzeleri düzenli tüketin. Çözünebilir lifler kan kolesterolünü yüzde 15 kadar düşürebilmektedir.”
