Kemikler kırıldığında kendini onarabilirken, dişler bu yeteneğe sahip değil. Bu durum, dünya genelinde milyonlarca insanın diş kaybı veya doğuştan diş eksikliğiyle yaşamasına neden oluyor. Japonya’da yürütülen yeni bir çalışma ise bu tabloyu tamamen değiştirebilir. Geliştirilen deneysel bir ilaç, insanlarda dişlerin yeniden büyümesini hedefliyor.
Klinik denemeler resmen başladı
Osaka’daki Kitano Hastanesi öncülüğünde yürütülen çalışmada, diş büyümesini tetikleyen ilaç ilk kez insanlar üzerinde test ediliyor. Eylül 2024’te başlayan klinik denemelerde, 30 ila 64 yaş arasında, en az bir dişini kaybetmiş 30 erkek gönüllü yer alıyor. Araştırmanın 11 ay sürmesi ve ilacın damar yoluyla uygulanması planlanıyor.
Tedavinin bilimsel temeli açıklandı
Tedavinin merkezinde, diş gelişimini baskıladığı bilinen USAG-1 adlı antikorun etkisiz hale getirilmesi yer alıyor. Daha önce fareler ve gelincikler üzerinde yapılan deneylerde, bu baskı ortadan kaldırıldığında yeni diş oluşumunun mümkün olduğu gözlemlendi. Kyoto Üniversitesi araştırmacıları, 2021 yılında USAG-1 ile kemik morfogenetik proteinler (BMP) arasındaki etkileşimi durduran monoklonal bir antikor geliştirmişti.
2030 hedefi ve çocuklar için umut
Araştırmacılardan Katsu Takahashi, gelinciklerin diş yapısının insanlara oldukça benzemesi nedeniyle sonuçların umut verici olduğunu belirtti. Hayvan deneylerinde herhangi bir yan etkiye rastlanmamış olması da çalışmanın en güçlü yönleri arasında gösteriliyor. İlk aşamanın başarılı olması halinde, tedavinin 2 ila 7 yaş arasında, en az dört dişi eksik olan çocuklarda denenmesi planlanıyor. Nihai hedef ise 2030 yılı civarında herkes için erişilebilir bir “diş çıkaran ilaç” geliştirmek.
