Hormonal dalgalanmalarla ilerleyen bu süreçte ilk sinyaller yavaş yavaş ortaya çıkabilir. Değişimleri doğru değerlendirmek ise hem fiziksel hem de ruhsal sağlığın korunması açısından büyük önem taşıyor.
Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Gülsün Soypaçacı, menopozun yalnızca adet kesilmesi olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, “Kadınlar çoğu zaman belirtileri fark etse de bunu menopozla ilişkilendirmeyebiliyor. Oysaki vücut genellikle sürecin başladığını önceden haber verir.” diyor.
Geçiş dönemi çoğu zaman fark edilmiyor
Menopozdan önceki yılları kapsayan perimenopoz dönemi, hormonal dalgalanmaların en yoğun yaşandığı evrelerden biri olarak öne çıkıyor. Bu süreçte yumurtalık fonksiyonları yavaşlamaya başlarken östrojen seviyelerindeki iniş çıkışlar vücutta çeşitli değişimlere neden oluyor.
Uzmanlar, bu dönemin çoğu kadın tarafından fark edilmeden geçirilebildiğini, belirtilerin hafif başlayıp zamanla belirginleşebileceğini vurguluyor. Özellikle 40’lı yaşların ortalarından sonra ortaya çıkan yeni şikâyetlerin bütüncül şekilde değerlendirilmesi öneriliyor.
İlk sinyal çoğu zaman adet düzensizliği
Menopoza yaklaşırken en erken fark edilen değişimlerden biri adet düzenindeki farklılıklar oluyor. Daha önce düzenli seyreden döngünün aralıklı hale gelmesi, kanama miktarında belirgin artış veya azalma ya da bazı aylar adet görülmemesi menopoz geçişinin habercisi olabilir.
“Her adet düzensizliği menopoz anlamına gelmez; tiroit hastalıkları, stres, kilo değişimleri veya farklı jinekolojik nedenler de benzer tablo oluşturabilir. Bu nedenle özellikle 40 yaş sonrası gelişen değişimlerde hekim değerlendirmesi önemlidir.”
Sıcak basmaları tek belirti değil
Ani sıcak basmaları menopozun en bilinen belirtilerinden biri olsa da tablonun yalnızca bir parçasını oluşturur. Yüz, boyun ve göğüs bölgesinde ani ısı artışı, terleme ve zaman zaman çarpıntı hissiyle ortaya çıkan ataklar, özellikle gece yaşandığında uyku kalitesini belirgin şekilde bozabilir.
Op. Dr. Soypaçacı, sıcak basmalarının şiddetinin kişiden kişiye değiştiğini belirterek, yaşam kalitesini etkileyen durumlarda destek alınmasının süreci kolaylaştırabileceğini ifade ediyor.
Uyku sorunları ve yorgunluk sık görülüyor
Menopoz geçiş döneminde birçok kadının fark ettiği ancak yoğun tempoya bağladığı bir diğer sorun uyku kalitesindeki bozulmadır. Gece sık uyanma, yüzeysel uyku, sabah yorgun kalkma ve gün içinde enerji düşüklüğü bu dönemde sık görülebilir.
Hormonal değişimlerin uyku düzenini doğrudan etkileyebileceğini belirten Soypaçacı, uzun süren uyku sorunlarının hem ruh hali hem de metabolik sağlık üzerinde etkili olabileceğine dikkat çekiyor.
Duygusal değişimler sürecin parçası olabilir
Menopoz yalnızca fiziksel değil psikolojik değişimleri de beraberinde getirebilir. Nedensiz huzursuzluk, tahammülsüzlük, ani duygu değişimleri, odaklanma güçlüğü ve unutkanlık hissi bu dönemde bazı kadınlarda belirginleşebilir.
Uzmanlara göre bu belirtiler çoğu zaman günlük stresle karıştırıldığı için menopozla bağlantısı geç kuruluyor. Özellikle daha önce benzer şikâyetleri olmayan kadınlarda ortaya çıkan yeni duygu durum değişimlerinin dikkate alınması gerektiği vurgulanıyor.
Vajinal kuruluk ve idrar yolu şikâyetleri görülebilir
Östrojen seviyesindeki düşüş, vajinal dokuda incelme ve kuruluğa yol açabilir. Bu durum bazı kadınlarda ilişkide rahatsızlık hissi, hassasiyet veya tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları şeklinde kendini gösterebilir.
Op. Dr. Soypaçacı, bu şikâyetlerin çoğu zaman dile getirilmediğini ancak yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini, uygun yaklaşımlarla büyük ölçüde kontrol altına alınabildiğini ifade ediyor.
Tanı geriye dönük konuluyor
Toplumda menopozun tek bir testle hemen anlaşılabileceği düşünülse de tıbbi tanım daha nettir. Menopoza, başka bir nedene bağlı olmaksızın 12 ay boyunca adet görülmemesi sonrasında geriye dönük olarak tanı konur.
Erken yaşta adet kesilmesi yaşayan kadınların mutlaka uzman değerlendirmesinden geçmesi gerektiğini belirten Op. Dr. Gülsün Soypaçacı, kişiye özel takip planının önemine dikkat çekiyor.
Uzmanlar, menopozun kadın yaşamının doğal bir evresi olduğunu ve doğru bilgiyle yönetildiğinde sağlıklı bir şekilde geçirilebileceğini vurguluyor. Adet düzeninde belirgin değişiklik yaşayan, sıcak basmaları artan veya yaşam kalitesi etkilenen kadınların gecikmeden bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurmasının sürecin konforlu ilerlemesi ve olası risklerin erken saptanması açısından önemli olduğu belirtiliyor.
