Telefon teknolojisinin yaygınlaşmaya başladığı 1877 yılında, cihazın nasıl kullanılacağına dair ortak kurallar henüz oluşmamıştı. En çok tartışılan konulardan biri ise ahize kaldırıldığında ilk söylenmesi gereken kelimeydi. Bu basit gibi görünen soru, dönemin büyük mucitleri arasında bile fikir ayrılıklarına yol açtı.
Bell “Ahoy” dedi, tutmadı
Telefonun mucidi Alexander Graham Bell, denizciler arasında yaygın olarak kullanılan “Ahoy” kelimesini önerdi. “Hey, orada kim var?” anlamına gelen bu ifade bir süre “Ahoy hoy” şeklinde de denendi.
Ancak bu selamlama biçimi, günlük kullanımda benimsenmedi ve kısa sürede unutuldu.
Edison’un tercihi belirleyici oldu
Telefon teknolojisine önemli katkılar sağlayan Thomas Edison, erken dönem telefonlarda sesin zayıf ve bozuk iletildiğine dikkat çekti. Bu nedenle net ve kolay ayırt edilebilen bir kelimeye ihtiyaç olduğunu savundu.
Edison, Pittsburgh’daki bir telefon şirketinin yöneticisine yazdığı mektupta “Hullo” kelimesini önerdi. Bugünkü “Hello”nun erken bir versiyonu olan bu kelime, düşük ses kalitesinde bile anlaşılabiliyordu. Zamanla Edison’un önerisi yaygınlaştı ve telefon konuşmalarının başlangıcı haline geldi.
“Hello”dan “Alo”ya uzanan yol
“Hullo” ya da “Hello” kelimesi, Fransızcada “H” harfinin telaffuz edilmemesi nedeniyle “Allo” biçimini aldı. Bu kullanım Fransa üzerinden farklı dillere yayıldı.
Türkçeye de bu süreçte “Alo” olarak yerleşti ve zamanla günlük konuşmanın vazgeçilmez bir parçası haline geldi.
Ülkeden ülkeye değişen telefon selamları
Telefonu açarken kullanılan kelimeler ülkeden ülkeye farklılık gösteriyor:
-
🇩🇪 Almanya: Kişiler genellikle doğrudan adını söyler
-
🇮🇹 İtalya: Pronto
-
🇬🇷 Yunanistan: Parakalo
-
🇪🇸 İspanya: Diga
-
🇯🇵 Japonya: Moshi moshi
-
🇨🇳 Çin: Wei
-
🇰🇷 Güney Kore: Yeoboseyo
Türkiye’de ise **“Alo”**nun yanı sıra “Efendim” ifadesi de yaygın olarak kullanılıyor.
Sıradan bir kelimenin büyük tarihi
Bugün farkında olmadan kullanılan “Alo”, telefonun ilk yıllarındaki teknik zorunluluklar, dilsel dönüşümler ve mucitler arasındaki tercihler sonucunda ortaya çıktı. Günlük hayatın sıradan bir parçası gibi görünse de, aslında iletişim tarihinin önemli simgelerinden biri olmayı sürdürüyor.
