Son yıllarda sağlıklı yaşam trendleriyle birlikte zerdeçal, çorbalardan yoğurtlara kadar pek çok besinin içine ekleniyor. Ancak uzmanlara göre zerdeçalın tek başına tüketilmesi, sanılanın aksine vücutta beklenen etkiyi oluşturmuyor.
Zerdeçalın asıl etkili bileşeni olan kurkumin, biyoyararlanımı en düşük maddeler arasında yer alıyor. Bu da, alınan miktarın büyük bölümünün kana karışmadan vücuttan atılması anlamına geliyor.
Bilim ne diyor? Emilim sorunu net
Klinik araştırmalarda, kurkuminin bağırsaklardan emiliminin son derece sınırlı olduğu ortaya kondu. Uzmanlar, zerdeçalın tek başına tüketildiğinde vücutta neredeyse etkisiz kaldığını belirtiyor.
Araştırmalara göre, kurkumin karaciğer tarafından hızla parçalanıyor ve kana karışmadan sistemden uzaklaştırılıyor. Bu nedenle “her gün bir kaşık zerdeçal” alışkanlığı, doğru yöntem kullanılmadığında beklenen faydayı sağlamıyor.
Zerdeçalın gizli anahtarı: Karabiber
Zerdeçalın etkisini artıran kritik bileşenin karabiber olduğu biliniyor. Karabiberin içindeki piperin adlı madde, kurkuminin vücutta parçalanmasını yavaşlatıyor.
Bilimsel çalışmalarda;
-
Zerdeçal tek başına tüketildiğinde kurkumin seviyesi çok düşük kalıyor.
-
Aynı miktara sadece bir tutam karabiber eklendiğinde emilimin yaklaşık 20 kat arttığı görülüyor.
Uzmanlar bu etkiyi, “kilidi açan anahtar” benzetmesiyle açıklıyor.
Yağ olmadan emilim mümkün değil
Kurkumin, yağda çözünen bir bileşik. Bu nedenle ortamda sağlıklı bir yağ bulunmadığında emilimi ciddi şekilde düşüyor.
Zerdeçalın;
-
Zeytinyağı
-
Hindistan cevizi yağı
-
Tam yağlı süt veya yoğurt
ile birlikte tüketilmesi, kurkuminin kana karışmasını kolaylaştırıyor. Geleneksel “altın süt” tariflerinin yüzyıllardır bu şekilde hazırlanmasının nedeni de bu etkiyle ilişkilendiriliyor.
Isı detayı da önemli
Uzmanlara göre kurkumin, hafif ısıya maruz kaldığında daha iyi emiliyor. Ancak uzun süreli ve yüksek ısıda pişirme, etken maddenin bozulmasına yol açabiliyor.
En ideal kullanımın:
-
Yemeğin son aşamasında eklemek
-
Ilık içeceklerle karıştırmak
olduğu ifade ediliyor.
Uzmanların önerdiği basit oran
Beslenme uzmanlarının paylaştığı yaygın öneri şu şekilde:
-
1 tatlı kaşığı toz zerdeçal
-
1 çimdik taze çekilmiş karabiber
-
1 tatlı kaşığı zeytinyağı
Bu karışımın salata sosuna eklenebileceği veya ılık sütle tüketilebileceği belirtiliyor.
Uzman uyarısı
Uzmanlar, zerdeçalın tek başına tedavi edici bir ürün olarak görülmemesi, kronik hastalığı olanların ve düzenli ilaç kullananların ise tüketim öncesinde mutlaka doktora danışması gerektiğini vurguluyor.
